افغانستان ( مجموعه مقالات ) ( فارسى ) — الصفحة ٩٩
10 - 11 . زبانهاى ايرانى جنوب‌شرقى
نامها برمىآيد ، در ايام باستان در نواحى بسيار وسيعترى به اين زبانها تكلم مىكرده‌اند ( كيفر ، 1979 ، ص 43 - 47 ) . منطقه‌اى را كه اورمورى آغازين در آن تكلم مىشده شايد بتوان بركستان دانست كه در با برنامه آمده است ، و همچنين مناطقى كه نام آنها به « - گرام » ختم مىشود .
سنگنوشته سه زبانهء دشت ناور نيز ( كه به قول فوسمن ، ص 34 :
سنگنوشتهء
DNIII
مىتواند به اورمورى آغازين نوشته باشد ) براى تعيين قلمرو اين زبان راهنمايى خوبى است حدّ اين ناحيه فراتر از لوگر ، در مشرق غزنه تا محلى به نام بركستان و در مغرب تا منتها اليه شمال‌غربى دشت ناور خواهد بود ، اما كانيگرام نشانهء مهاجرتى بالنسبه اخير به شمار مىآيد . هردو جاينام ظاهرا پراچى استوفالو ( آخرين دهكده در درّهء شوتول در ارتفاع 360 2 مترى از سطح دريا ) و استالف ( روستايى در كوهدامن ، حدود پنجاه كيلومترى شمال كابل ) را مىتوان به معناى درهء شقاقل برىّ ( گونهء
Heracleum
/ از
umbelliferae
، در پراچى :
estu ? f
و درّه -
( a ? lo ?
تعبير كرد . به اين ترتيب ، ناحيهء پراچى زبان مقدار زيادى به كابل نزديكتر خواهد بود ( كيفر ، ص 45 - 47 ) . اگر اين فرضيات تأييد شوند ، دو زبان بازماندهء جنوب‌شرقى ، دو منطقهء سه گوشهء روبروى هم را اشغال مىكنند كه رأس آنها در ناحيهء كابل به هم مىرسد . در شمال ، پراچى سرتاسر كوهدامن و كوهستان حاليه را تا ناحيهء زبانهاى دردى و نورستانى دربرمىگيرد . در جنوب رود كابل ، اورمورى در مغرب به سمت هزارجات كنونى و در مشرق به سمت كوههاى سليمان ادامه مىيابد . احتمالا در همين نقاط بود كه دو زبان غالب ، يعنى پشتو و