تاريخ الكوفة ( تاريخ كوفه ) ( فارسى ) — الصفحة ٤٣٣
حادثهء زيد شهيد كه در كناسه به دار آويخته شد
آيا كسانى كه نزد آنها از تو عزيزتر بودند مانند جدت على بن ابى طالب را تنها نگذاشتند تا كشته شد .
پس از او امام حسن ( ع ) بود كه با وى بيعت كردند ، سپس بر او تاختند و ردايش را از گردنش كشيدند و خيمهگاهش را غارت و او را مجروح كردند ، مگر جدت امام حسين ( ع ) را از مدينه بيرون نكردند و براى او سوگندهاى استوار ياد نكردند ، سپس او را تنها و بىياور گذاشتند و تسليم دشمن كردند و بدين نيز رضايت ندادند و او را كشتند ، اين كار را نكن و با آنها باز مگرد ، تمام كسانى كه از كوفه آمده بودند گفتند : اين شخص نمىخواهد كه تو پيروز شوى و مىپندارد كه خاندانش به امر خلافت از شما سزاوارتر هستند . زيد به داود گفت : معاويه به كمك تدبيرش با على ( ع ) نبرد مىكرد ، و زمانى يزيد بن معاويه با امام حسين ( ع ) جنگيد كه حكومت به آنها رو آورده بود ، داود گفت من از اين بيم دارم كه اگر با اينها بازگردى هيچ كس در دشمنى با تو سرسختتر از خودشان نباشد ، آن گاه داود به سوى مدينه رفت و زيد به كوفه بازگشت . « 1 »
زيد در ماه شوال سال 120 ( ه . ق ) و به قولى سال 119 ( ه . ق ) وارد كوفه شد ، زيد ، پانزده ماه در كوفه و دو ماه در بصره اقامت كرد . « 2 » شيعيان و محكمه « 3 » نزد او مىآمدند و با وى بيعت مىكردند ، تا حدّى كه ديوانش بيست و پنج هزار نفر و به قولى چهل هزار « 4 » نفر را به شمار آورد . ابو معمر گويد : تعداد آنها به هشتاد هزار نفر « 5 » رسيد كه همه آنها از اهالى كوفه بودند ، و مردم بسيارى از شهرهاى مداين ، بصره ، واسط ، موصل ، جزيره ، رى ، خراسان و جرجان با او بيعت كردند . « 6 » نصر بن خزيمه عبسى ، معاوية بن اسحاق بن زيد بن حارث انصارى و حجيتة بن اجلح كندى « 7 » از كوفيانى بودند كه با وى بيعت كردند .
( 1 ) - خطط مقريزيه ، ج 4 ، ص 310 . ( 2 ) - عمدة الطالب . ( 3 ) - محكمه ، همان خوارج هستند و به علت شعارشان لا حكم الا للّه بدين نام شهرت يافتند . ( 4 ) - خطط مقريزيه ، ج 4 ، ص 310 . ( 5 ) - روض نضيد ، ج 1 ، ص 75 . ( 6 ) - عمدة الطالب ، و تاريخ فخرى ص 96 ، چاپ مصر به سال 1345 ( ه . ق ) . ( 7 ) - تاريخ طبرى ، ج 8 ، ص 264 .