تاريخ الكوفة ( تاريخ كوفه ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٧١

تاريخ خط عربى يا خط كوفى

در ميان آثار عربها مدركى وجود ندارد كه نشان دهد آنها نوشتن را مىدانستند ، مگر اندگى پيش از اسلام ، با وجود اين كه آنها از سمت شمال و جنوب به وسيلهء ملتهاى عربى احاطه شده بودند كه آثار خطى بسيارى از خويش بر جاى نهادند ، مشهورين اين ملتها حمير در يمن بود كه با حرف مسند مىنوشتند و انباط در شمال كه با حرف نبطى مىنوشتند و تاكنون آثار آنها در نواحى حوران و بلقاء باقى است زيرا خوى صحرانشينى بر حجازيان يا عرب مضر چيره شده بود ، و نوشتن از ابزار تمدن به شمار مىرفت .

بنابراين ، برخى از آنان كه قبل از ظهور اسلام به عراق يا شام سفر كرده بودند ، رفتار و اخلاق شهرنشينى را كسب كردند و نوشتن را از آنها به عاريت گفتند و بازگشتند . برخى از آنها عربى را با حرف نبطى ، عبرانى يا سريانى مىنوشتند ولى نبطى و سريانى تا پس از فتوحات اسلام دوام يافت و خط نسخى ( دارج ) پس از نبطى و خط كوفى ( منسوب به شهر كوفه ) وارد شد . پيش از اسلام به خط كوفى ، حيرى مىگفتند زيرا اين خط به حيره نسبت داده مىشد و آن ، شهر عربهاى عراق پيش از اسلام بود و مسلمانان ، كوفه را در كنار آن ساختند .

بدين معنا كه سريانيها در عراق با چند نوع قلم ، خط سريانى را مىنوشتند از جمله قلمى كه به آن ( سطر نجيلى ) مىگفتند و با آن كتابهاى مسيحيت را مىنوشتند ، و در قرن اول پيش از اسلام عربها آن خط را فرا گرفتند كه از عوامل آن نهضت ، نزد آنها به شمار مىرفت ، خط كوفى از همين خط جدا شد و تاكنون نيز آن دو خط با يكديگر شباهت دارند .

دربارهء اين كه چه كسى آن خط را به كشورهاى عربى منتقل كرد ، اختلاف است .

مشهور اين است كه مردم انبار ، آن خط را انتقال دادند و مردى از انبار به نام بشر بن عبد الملك كندى ، برادر اكيدر بن عبد الملك حاكم ذومة جندل ، اين خط را از انبار