تاريخ الكوفة ( تاريخ كوفه ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٥٠
رودخانه‌ها ، چشمه‌ها و قناتها
سرچشمه مىگرفت و به سوى محلّ خانهء صالح بن على در كوفه جريان مىيافت و به جوف عتيق مىريخت .
رودخانهء غدير : نزديك عبادتگاه اسقفهاى مسيحى بود .
رودخانهء شيلى : اين رودخانه در يكى از مناطق كوفه قرار داشت و امروزه به نام رودخانهء زياد معروف است كه از رود فرات سرچشمه مىگيرد .
رودخانهء صنين : در حومهء كوفه قرار دارد و در كنار آن ، كشتزارهاست .
رودخانهء نرس : اين رودخانه را نرسى ، فرزند بهرام ، فرزند بهرام ، فرزند بهرام در يكى از نواحى كوفه احداث كرد ، رودخانهء نرس از رود فرات سرچشمه مىگيرد و در كنار آن ، چند روستا واقع شده و قبيله‌اى نيز بدان منسوب است و لباس نرسى از آنهاست .
رودخانهء نشاستج : گويند نشاستج نام رودخانه‌اى است . برخى ديگر گويند : زمين حاصلخيزى در كوفه ، و از آن طلحة بن عبيد اللّه تميمى بوده است . اين سرزمين ، بزرگ و پردرآمد بود كه طلحه آن را با مالى كه در خيبر داشت از مردم كوفه كه در حجاز اقامت داشتند ، خريد و آن را آباد كرد . لذا درآمد آن فزونى يافت .
رودخانهء قورا : يكى از نواحى كوفه است كه در كنار آن چند روستا از جمله سورا واقع است .
چشمهء جمل : در يكى از مناطق كوفه ، در حومهء نجف و نزديك قطقطانه قرار دارد .
چشمهء صيد : اين چشمه ميان واسط عراق و خفان و پس از « برتعد » در صحراى كوفه قرار دارد و به سبب صيد فراوان ماهى بدين نام ناميده شد .
چشمهء نسوخ : آن ، چشمه‌اى است كه در كنارش روستايى متعلق به فرزند عيسى بن على بن عبد اللّه بن عباس قرار دارد كه به آن نسوخ گويند و در پشت آن ، خفان واقع شده كه در سمت چپ قادسيه قرار دارد .
چشمهء رهيمه : هرگاه بخواهى از كوفه به شام به روى ، اين چشمه سه ميل پس از خفيه واقع شده است .
خليج نيل : نيل ، شهركى در حومهء كوفه ، نزديك حله نبى مزيد است ، كه خليج بزرگى از وسط آن عبور كرده ، از فرات اصلى منشعب مىشود . حجاج بن يوسف آن را احداث