تحفه خانى ( فارسى ) — الصفحة ٤٩٥

[ 178 ] مقاله در بيان اورام گرده

كردن در اكثر مفيد نيست درين قسم بواسطه مزاحمت امعا كرده را در حين حقنه بالجمله علاج درين ماه خوردن جلابست هر صباح از بيخ سوسن تراشيده نيم‌كوفته و تخم كاسنى و باديان نيم‌كوفته از هريك دو مثقال و قند سفيد هفت مثقال و مجموع ادويه بروجه مقرر در قدرى آب كه مناسب باشد به آتش ملايم طبخ كرده به نيم آورده صافى ساخته قند مذكور آميخته نيم‌گرم بايد اختيار كرد و غذا ماش مقشر و نخود با شيرهء مغز بادام شيرين و ترك گوشت هرچه باشد و تليين طبيعت بسناء مكّى سه و نيم مثقال و باديان دو مثقال و قند سفيد هفت مثقال اول ادويه در قدرى آب كه لايق باشد به آتش ملايم طبخ بايد كرد و صافى ساخته قند آميخته و فلوس خيارشنبر هفت مثقال درو حل كرده ديگر صافى ساخته بوقت صبح يا سحر بملاحظه فصل سال يعنى اگر تابستانى باشد سحر اختيار بايد كرد و اگر زمستان باشد بوقت صبح زيرا كه در تابستان اگر بوقت صباح يا صبح اختيار كند تا وقت قطع عمل دارو عليل بسيار تعب مىيابد و ضعيف مىشود پس در هواى سرد بايد اختيار كرد تا در انتظار تعب نباشد و اگر در زمستان در سحر اختيار مسهل كنند هواى سرد در اسهال و اجابت مانع است و امداد مىكند پس در وقت ملايم بايد اختيار كرد و در خانه كه هوايش بحرارت مايل باشد و يا تليين طبيعت به اين مطبوخ بايد كرد سناء مكّى سه و نيم مثقال و بادرنجبويه دو مثقال و باديان و تخم كاسنى از هريك دو مثقال و بيخ سوسن تراشيده نيم‌كوفته دو نيم مثقال مجموع ادويه در پيالهء آب به آتش ملايم طبخ بايد كرد و تا يك پيالهء آب بماند از كرپاس گذرانيده صافى ساخته و در پنج مثقال معجون خيارشنبر آميخته نيك حل كرده سحر يا صبح بايد اختيار كرد و تا نيم روز صبر بايد كرد تا عمل دارو منقطع شود و بعد از آن شربت از تخم ريحان