تحفه خانى ( فارسى ) — الصفحة ٢٢٠

صداع كه حادث از سوء المزاج بارد است

يعنى مسكن كه بارد بحسب هوا و يا صداع بسبب اسباب داخله است مثل حادث از خوردن فلفل و زنجبيل و نان خواه و علامت اين اسباب تقدم سبب است و يبوست مناخر و عطش شديد و ابخار رديه و وسواس و بيخوابى - و علاج درين مقام تبريد دماغ است بروغنى و نطولات بارده مثل روغن بنفشه و كدو و نيلوفر و نهادن تراشهء كدوى تر و گل او ورق كدو بر سر و عرق بيد با اندك سركه و صندل گلاب بر سر ماليدن و جلاب درين مقام از اشياء بارد مثل تمر هندى و آب انارين معصور با شحم آن و سكنجبين ساده و آب هندوانه و تليين طبيعت به آب فواكه و ترنجبين و شيرخشت و صداع حادث بسبب غم ازين قبيل است و بهترين علاج درين مقام خواب كردن تحصيل ترطيب دماغ و مزاج به خوردن كاهو بلغت مسما بخس است و خيار و هندوانه و غذا مزوّره از ماش مقشر و كدوى تر و گوشت مرغ جوجه و يا ماء الشعير اگر حرارت در جميع بدن احساس كند و

صداع كه حادث از سوء المزاج بارد است

صداع كه حادث از سوء المزاج بارد است

صداعى كه حادث از سوء المزاج بارد است بىماده است نيز يا از اسباب خارج بدن مىباشد مثل حادث از ملاقات برد و گرديدن بهواى سرد و سر به هوا دادن و به آب سرد درآمدن و علامت اين اسباب تقدم سبب و بلادة حواس و ثقل سر و ميل وجع بجانب موخر سر و سكون وجع بكمالات حاره مثل باديان و سبوس و ارزن گرم كرده نهادن و علاج درين نوع صداع جلّاب از باديان دو درم و بيخ سوسن تراشيده سه درم و گلقند شكرى يا عسل ده درم