تحفه خانى ( فارسى ) — الصفحة ٢١٩
صداع كه سوء المزاج خالى از ماده باشد
از كرپاس گذرانيده صافى ساخته قند درو انداخته نيمگرم بايد آشاميد و غذا مزوّره از نخود آب صرف با شيره مغز تخم معصفر اختيار بايد كرد و جهت تليين طبيعت و اخراج ماده حب افتيمون و يا مطبوخ افتيمون و تقويت سر و دماغ بشمومات حاره رطبه بايد كرد مثل نرگس و ياسمين و يا غير و استعمال اطريفلات مقويه دماغ نيز درين مقام نافع است و سعوط از آب مرزنجوش و استنشاق مشك و غاليه نيز درين مقام نافع است و .
صداع كه سوء المزاج خالى از ماده باشد
صداع كه سوء المزاج خالى از ماده باشد
صداعى كه از سوء المزاج خالى از ماده باشد او دو نوع مىباشد حار يا بارد و آنكه حارست يا از اسباب خارجى حادث شده است مثل نشستن در آفتاب و يا پيش آتش و علامت آن مقارنه و مقاربه سبب است و يا تقدم آن و عطش شديد و سخونت ملمس راس و قلت آب دهن و خشكى بينى و زبان و سكون اين اعراض باشياء بارده و علاج درين مقام شربت سكنجبين به آب سرد آشاميدن و يا برف سرد ساخته بايد خوردن و با شيرهء تخم خرفه مقدار پنجاه مثقال با قند سفيد ده مثقال و يا آب خيار مقدار سى درم با قند سفيد ده درم و تمر هندى مقدار ده درم با قند سفيد مقدارى كه اندك شيرينى حاصل شود و يا شربت آلو و شربت سيب ترش و يا شربت غوره با گلاب و غذا مزوّره از ماش مقشر و يا تمر هندى و حب الرمان و تبريد سر و دماغ بچيزهاى بوئيدنى و نطولات بارد بالطبع و ماليدن مثل روغن گل و اندك سركه بر سر و مقام و مسكن در محل كه مناسب معالجات مذكوره درين صداع است