انديشه هاى كلامى شيخ مفيد ( فارسى ) — الصفحة ٤٦٧

فصل پانزدهم وحى

فصل پانزدهم وحى

فصل پانزدهم وحى

ابن بابويه مسئلهء مخلوق نبودن قرآن را در ضمن توضيحى بر يك روايت آورده است كه بنابر آن چون خوارج حضرت على ( ع ) را از آن سرزنش كردند كه ابو موسى اشعرى را حكم در دين قرار داده است ، گفت : « به خداى سوگند كه من نه يك آفريده بلكه قرآن را حكم قرار دادم » « 1 » . ابن بابويه توضيح مىدهد كه قرآن كلام خدا و وحى خدا خوانده شده ، ولى تنها از آن جهت گفته نشده كه مخلوق است كه « مخلوق » ممكن است به معناى ساخته و پرداخته و بربافته ( مكذوب ) نيز باشد . سپس نمونه‌هايى از اين شكل معنى از قرآن مىآورد و در پايان چنين نتيجه مىگيرد :

« بنابراين هر كس مدّعى آن باشد كه قرآن مخلوق يعنى برساخته است ، كافر است . و هر كس بگويد كه مخلوق نيست ، يعنى برساخته نيست ، به حقّ و درست سخن گفته است . و هر كس كه بگويد قرآن مخلوق نيست ، يعنى به وجود در زمان ( محدث ) نيست ، و فرو فرستاده شده و محفوظ نگاه داشته شده نيست ، بر خطا رفته و از حقّ و صواب دور شده است » « 2 » .

در اينجا ابن بابويه سازشى ميان روايت منسوب به حضرت على ( ع ) و روايات منسوب به امامان ديگر ايجاد مىكند كه بنابراين روايات امامان از آن ابا داشتند كه قرآن

( 1 ) - التوحيد ، ص 225 . ( 2 ) - همان جا .