تاريخ افغانستان بعد از اسلام ( فارسى ) — الصفحة ٧٩٧
حضرت امام ابو حنيفه و مدرسهء فكرى او
5 / مسند ابى حنيفه بروايت امام ابو يوسف طبع قاهره 1327 ه و به 12 روايت ديگر نسخه‌هاى خطى دارد .
6 / وصاياى ابو حنيفه شش نسخه بروايات مختلف كه برخى طبع شده است .
7 / كتاب العالم و المتعلم طبع حيدرآباد دكن 1349 ه .
8 / القصيدة النعمانيه در مدح حضرت رسول طبع‌هاى متعدد دارد .
9 / رساله به عثمان بستى طبع حيدرآباد 1321 ه
10 / مجادلة لاحد الدهريين نسخهء خطى قاهره .
11 / معرفة المذاهب نسخهء خطى كلكته و رامپور و پترسبرگ .
12 / نصايح خطى اسكندريه .
13 / الضوابط الثلاثه خطى .
14 / رسالة الفرايض خطى پتنه .
15 / الدعاء الماء ثور خطى پتنه .
16 / المنبهات على امور الواجبات منظوم خطى .
17 / قصيدهء خطى در اياصوفيا .
در انتساب اين كتب به حضرت امام محققان شك دارند ، ولى تعاليم و اجتهادها و مآثر تشريعى و فقهى او بحديست كه تاكنون هم مليونها نفوس اسلامى از ملل مختلف شرقى و غربى بين مجراى نيل و گنگا گرويدهء مذهب حنفىاند .
امام ابو حنيفه و شاگردان دبستان فقه او را به سبب توسع در قياس و استحسان اهل رأى شمرده‌اند ، و او واضع فقه تقديرى است ، كه احكام برخى از مسايل واقع نشده را بيان كرد ، و علم فقه را توسيع داد . « 1 »
حضرت امام اواخر دورهء اموى و اوايل عباسى را درك كرده بود و اين عصريست كه از جهت پيدايش عقايد و فرق و اهواء و نحل در تاريخ اسلام امتياز خاصى دارد ، و مذاهب و فرق مختلف مانند خوارج - شيعه - مجبره - معتزله و غيره وجود داشت ، كه
( 1 ) - تاريخ تشريع 238