تاريخ افغانستان بعد از اسلام ( فارسى ) — الصفحة ٧٨٠

صحيح بخارى :

طبع بسيار منقح جامع صحيح از طرف كريل و جونبول در ليدن در شش جلد بسال 1908 م صورت گرفت ، و بولاق مصر هم آن را در 1279 ه چاپ كرد ، و ليوى پروفنسال نسخه مرسيه تحرير 492 ه را زنكو گراف و با ترجمهء فرانسوى در سنه 1928 م از پاريس نشر كرد . و بعد از ان ترجمها و چاپهاى فراوان دارد . و بروكلمان در تاريخ ادب عرب ( 3 - 167 ببعد ) چهل و سه شرح صحيح بخارى را ضبط كرده ، در حالى كه اهلورد در فهرست مخطوطات عربى برلن شصت شرح آن را ذكر مىكند .

كذلك جامع صحيح بخارى 9 جلد مختصر و ده جلد تهذيب دارد ، كه برخى ازين كتب طبع شده است .

از آثار ديگر امام بخارى :

2 / التاريخ الكبير در تاريخ و اخبار راويان حديث ( طبع حيدرآباد دكن )

3 / التاريخ الاوسط : مرتب برحسب ازمنه ( نسخهء خطى بانكى پورهند )

4 / التاريخ الصغير : مخطوط پتنه و بانكى پورهند و طبع اله‌آباد 1324 ه و احمدآباد 1325 ه

5 / كتاب الضعفاء الكبير : مخطوطهء پتنه هند .

6 / كتاب الضعفاء الصغير : خطى پتنه هند و طبع آگره 1323 ه و اله‌آباد 1325 ه

7 / تفسير القرآن : خطى اسكوريال 1255 و پاريس .

8 / كتاب ادب المفرد : طبع استانبول 1309 ه و آگره 1906 م و قاهره

9 / تنوير العينين برفع اليدين فى الصلاة : طبع كلكته 1256 ه و دهلى 1299 ه

10 / خير الكلام فى القراءة خلف الامام : طبع دهلى با ترجمه اردو 1299 ه

11 / كتاب خلق افعال العباد : طبع دهلى 1306 ه « 1 »

امام بخارى در سفرهاى خويش ششصد هزار حديث فراهم آورد ، و از ان جمله 9082 حديث را در جامع صحيح خويش گرفت ، كه اگر مكررات را از ان حذف كينم فقط 2762 حديث موصولة السند باقى ماند .

( 1 ) - بروكلمان 3 / 163 ببعد