تاريخ افغانستان بعد از اسلام ( فارسى ) — الصفحة ٧٥٠

يك سرود سيستانى

به ( ه ) تبديل شده است . مانند كد

KID

تخارى در درى ( كه ) و كلد

KALD

تخارى در پنبتو كله ( وقتى كه ) و ساد

CAD

تخارى در درى چاه و در پنبتو خاه شده است .

پس اين

PID

درى تخارى در پهلوى پذ - پت ، و در فرس قديم

PATi

و در اوستا

PAITI

و در پهلوى تورفان

PADH

بود ، كه در زبان درى كنونى بجاى آن ( به ) مىآيد ، « 1 » و شكل قديم ( بد ) در برخى كلمات مركب باقى مانده مانند بدين و بدان .

فرخى راست :

بدين شايستگى جشنى * بدين بايستگى روزى

پس بذ آگوش : به آغوش درى است ، و از روى آن ما ميدانيم كه همان

PID

نوشتهء قرن دوم ميلادى تا حدود 375 ه 985 م در مرو خراسان هم موجود بود .

به اين معنى كه محمد بن احمد بشارى كلمهء مركب از ( به + راى ) را بتراى ( بت + راى ) بمعنى من اجل هذا شنيده بود . « 2 » كه جزو اول آن همان پذ - پد - بت باشد .

دربارهء اين سرود محققان را رأى برينست كه از دورهء قبل اسلامى بازمانده و در عصر اسلامى اندكى تغيير لفظى يافته و باينصورت در امده است . و شايد زردشتيان قرون اوليهء اسلامى آن را به وضع اشعار دورهء سابقه تركيب كرده باشند . « 3 »

در حدود 60 ه در زمان خلافت يزيد بن معاويه ( 60 / 64 ه ) هنگاميكه عباد ( بضمهء عين ) بن زياد برادر عبيد اللّه بن زياد ( زياد بن ابيه پسر استلحاقى ابو سفيان و از بطن سميه ) به حكمرانى سيستان مقرر گشت ، با او يزيد بن زياد بن مفرغ

MUFRIGH

شاعر تازىنژاد كه يكى از هاجيان معروف زبان عربيست ( متوفى 69 ه 688 م ) « 4 » به سيستان

( 1 ) - براى تفصيل اين مطلب رك : مادر زبان درى 102 / 122 تأليف عبد الحى حبيبى طبع كابل 1342 ش . ( 2 ) - احسن التقاسيم 334 ( 3 ) - تاريخ ادبيات استاد جلال همايى 1 / 186 طبع دوم تهران 1340 ش ( 4 ) - معجم الادباء 20 / 45