تاريخ افغانستان بعد از اسلام ( فارسى ) — الصفحة ٦٣١

اوقات و تقويم

ميگفتند با اين تصاعد :

120 كشانه : 1 تكشانه ( تتسانه )

60 تكشانه : 1 لاوه ( لافو )

30 لاوه : 1 مه هورته ( ماو - هو - لى - تو )

5 مه هورته : 1 كاله

6 يا 8 كاله : 1 اهورتره ( شباروز )

حساب شهور هلالى بود ، و از هلال تا بدر را سوكله - پكشه ( قسمت سپيد ) ماه ميگفتند ، و از بدر تا محاق كرشنه - پكشه ( قسمت تاريك ) ماه بود ، و هر قسمت تاريك 14 يا 15 روز با قسمت سپيد ماه آينده ، يك ماه را تشكيل ميداد ، و شش ماه سير آفتاب را كه در قسمت شمال خط استواء بود ، اوته ره ينه ( سير شمالى ) و شش ماه جنوبى را دكشينه ينه ( سير جنوبى ) ميگفتند ، كه اين هر دو سير شش ماهى يكسال

VATSARA

را تشكيل دادى :

يكسال شش موسم داشت ، به اين تفصيل :

1 / از روز 16 ماه اول تا روز 15 ماه سوم ، موسم گرماى تدريجى بنام و سنته ( بسنت )

2 / از 16 ماه سوم تا روز 15 ماه پنجم ، گرماى كامل بنام گرشمه

3 / از 16 ماه پنجم تا روز 15 ماه هفتم ، موسم بارانى ورشه ( برسات )

4 / از 16 ماه هفتم تا روز 15 ماه نهم ، موسم سرسبزى و تنميه بنام سه ره ده

5 / از 16 ماه نهم تا روز 15 ماه يازدهم ، موسم سرماى تدريجى بنام هيمنته

6 / از 16 ماه يازدهم تا روز 15 ماه اول ، موسم سرماى كامل ، بنام سى سيره « 1 »

سال اين تقويم 12 ماه داشت ، كه تاكنون هم در پشاور و واديهاى ماوراى خيبر نامهاى آن مستعمل است و ما در جدول مقايسوى شهور نامهاى آن را خواهيم داد .

( 1 ) - سى - يو - كى كتاب دوم 130 ببعد