تاريخ افغانستان بعد از اسلام ( فارسى ) — الصفحة ٦٣٠
اوقات و تقويم
اوقات و تقويم
اوقات و تقويم
در اوقاتيكه دين اسلام در افغانستان نشر مىيافت ، يعنى در قرن اول هجرى در ولايات شرقى تقويم و شهور هندى رواج داشت . و سند ما درين مورد كتيبه‌ييست ، كه كه در وادى توچى وزيرستان سمت شرقى افغانستان ، بر يك قطعه سنگ به دو زبان عربى و سنسكريت بدست آمده و اينك در موزهء پشاور موجود است .
حصهء اول اين سنگ نبشته 9 سطر به خط ناپخته كوفى دارد ، كه در پايان آن پنج سطر برسم الخط مخلوط سره‌دا
SARADA
و ناگرى
NAGRI
است ، و سطح نوشتهء سنگ 12 * 24 انچ است ، كه حصهء كوفى آن 8 * 9 و حصهء سنسكريت آن 9 * 6 انچ است .
مضمون عربى آن حاكيست كه اين كتيبه در تاريخ بنايى نوشته شده كه آن را . . .
بن عمار بنا داشته ، و اين سنگ را روز جمعهء 13 جمادى الاولى سنه 243 ه 857 م نوشته‌اند « 1 » .
ترجمه مضمون 5 سطر سنسكريت آن‌چنين است :
« اوم . سلام . در سال 32 - در ماه كرتيكا - در روز دوم تاريك . »
ازين سنديكه در دست داريم ميدانيم كه تا اواسط قرن سوم هجرى هم تقويم هندى با شهور عربى در ثبت تاريخ ابنيه مستعمل بود ، و استعمال شهور عربى با رسوم اسلامى ، اين تقويم قديم را از بين نبرده بود .
بموجب شرحيكه هيون تسنگ از مشاهدات خود در حدود سال نهم هجرت ميدهد كوتاه‌ترين حصهء وقت را در قسمت‌هاى شرقى مملكت تسانه
TSA - NA
( كشانه )
( 1 ) - نبشته‌هاى موريم پشاور از عبد الشكور به زبان انگليسى طبع پشاور 1946 م كتيبه نمبر 49 ص 43