تاريخ افغانستان بعد از اسلام ( فارسى ) — الصفحة ٥٩٢

[ ( 3 ) ] جامعه و طبقات مردم

گله‌هاى بيشمار ، دديگر جنگجو و رشيد ، و سديگر هوش و ذكاى فراوان داشته است . « 1 »

اينست افسانهء سكاها و سه فرزند نخستين كه سرزمين سكستان ( سيستان ) بنام ايشانست . و نظير آن در اوستا به زردشت و سه فرزندش نسبت داده‌اند ، كه كوتاه آن چنين است :

1 / فرزند بزرگ : ايست و استره

ISAT - VASTRA

نخستين آتهره ون

ATHRAVAN

يعنى آتوربان فردوسى كه موبدان موبد و رئيس روحانيان بود . بمعنى آتش‌بان و نگهبان آتش .

2 / اوروه تت نره

URVATAT - NARA

نخستين و استريه

VASTRYA

يعنى بسودى فردوسى كه رئيس و رهبر برزيگران و كشاورزان بود .

3 / هوره چيثره

HVARE - CHITHRA

بمعنى خورشيد چهر ، نخستين رته اشتره

RATHA - ESHTRA

يعنى نيساريان فردوسى كه محرف كلمهء رشتاريان خواهد بود ، و او رئيس رزميان و جهان پهلوان بود . « 2 »

بموجب اين روايت كتب سنتئ زردشت ، سه فرزند وى در رأس سه طبقهء روحانيان - كشاورزان - جنگيان واقع بودند ، كه بعد از ان يك طبقهء ديگر اهل حرفه و پيشه‌وران هويتش

HUITSH

هم بران اضافه شده « 3 » ، كه اهتو خوشى فردوسى باشد ، و در پهلوى هوتخش

HUTOXSH

بود « 4 » ، و بالاخر باصطلاح عهد ساسانيان ، اين طبقات چهارگانه تا نشر اسلام چنين موجود بودند :

1 / آذروان : علماى دينى و روحانيان .

2 / آرتيشتاران : سپاهيان و جنگجويان .

3 / دبهيران : دبيران و عمال حكومت و نويسندگان .

( 1 ) - تاريخ تمدن ايران 54 ببعد ترجمه فارسى طبع تهران 1339 ش و تمدن ايرانى 47 ببعد ترجمه دكتر عيسى بهنام طبع تهران 1337 ش ( 2 ) - فروردين يشت بند 98 ( 3 ) - يسنا 19 بند 17 ( 4 ) - مزديسنا و تاثير آن در ادبيات فارسى 408 و ايران نامه 1 / 380