تاريخ افغانستان بعد از اسلام ( فارسى ) — الصفحة ٣٦٢

نگاه استنتاجى به اين دو نامه :

او مردم را دعوت كنم ، و با دشمنانش تا جائى جهاد كنم ، كه سرم درين راه برود ، و برين پيمان خود استوارم ، و براى انجاز عهد سخت ايستاده‌ام ، قال اللّه تعالى :

وَ أَوْفُوا بِعَهْدِي أُوفِ بِعَهْدِكُمْ .

از خداى خود خواهانم ، كه ما را به آنچه از كتابش ميدانيم سودمند گرداناد ! و از احوال كسانى كه دين خود را لبس داده‌اند نجات بخشاد !

ما خداى تعالى را پروردگار خويش ميدانيم .

اسلام را براى خود دين پسنديديم .

محمد را پيامبر خدا ميدانيم .

قرآن امام و حكم ماست .

خداى ما پروردگار آسمانها و زمين است ، جز او خدايى را نمىشناسيم . هذِهِ سَبِيلِي أَدْعُوا إِلَى اللَّهِ عَلى بَصِيرَةٍ أَنَا وَ مَنِ اتَّبَعَنِي ، وَ سُبْحانَ اللَّهِ رب العالمين . وَ ما أَنَا مِنَ الْمُشْرِكِينَ و لا حول و لا قوة الا باللّه ، لا حكم الا للّه ، يقضى الحق و هو خير الفاصلين ، فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُلْ حَسْبِيَ اللَّهُ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ ، عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَ هُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِيمِ و صلى اللّه على محمد النبى و على جميع المرسلين . » « 1 »

نگاه استنتاجى به اين دو نامه :

نگاه استنتاجى به اين دو نامه :

اين نامه‌ها از نظر تاريخ داراى مواد دلچسب و خواندنى است ، بقول مولف تاريخ سيستان حمزه فرستادهء هارون را نيكوئى كرد ، و بازگردانيد ، و چون خليفه پاسخ او را استوار ديد و دانست كه بر مبادى خويش سخت قايمست بنابرين براى سركوبى وى در جمادى الاخرى ( 193 ه ) از گرگان بطوس آمد كه همدرينجا بمرد .

نامهء هارون الرشيد داراى لهجهء مسامحت و مداراست ، كه اعمال خصمانهء طرف خود را تماما مورد عفو و بخشايش قرار ميدهد و در صورت تسليم او را به آيندهء نيكى اميدوار مىسازد ، و در عين حال وعده ميدهد كه از پول غنايم و


( 1 ) - تاريخ سيستان 164 ترجمهء فارسى آن از نويسندهء اين كتابست .