اصطلاحات صوفيان ( متن كامل رساله مرآت عشاق ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٧٦

تعليقات حرف خا

سر مىنهند پيش خطت عارفان پارس * بيتى مگر ز گفتهء سعدى نبشته‌اى

( سعدى )

خط مشكبوى و خالت به مناسبت تو گويى * قلم غبار مىرفت و فروچكيده خالى

( سعدى )

نكونام و صاحبدل و حق‌پرست * خط عارضش خوش‌تر از خطّ دست

( سعدى )

( [ 17 ] ) . شبسترى

( [ 18 ] ) . موى خطّ سبزروى را گويند ؛ و با وجود آنكه در اصطلاح قلم نسخ ، نسخهء حسن مىكند و چنين است كه از سواد و نقاوت مراتب ، انواع خطوط ياقوتين ، محقّق مىگردد و سوختگان سوداى عشق دانند كه نقطهء خال و حسن خطّ صحيفهء جمال است و از اين دو نازنين به دفع چشم‌زخم بد بر صحيفهء رخسار از عنبر تر خالى نهند . ثانيا اگر خط موجب نقص بودى ، بايستى كه اشرف موجودات به كتابت التفات ننمودى و در مقامى كه شير مىدانند ، به خطّ و خال احتياج دارند و اهل توحيد گفته‌اند كه : بر دلى كه نقش لوح محفوظى پوشيده نبود ، نقش خط چگونه پوشيده بود ؟ ( پوشنجى ، قواعد العرفاء و آداب الشعراء ، ص 224 ) .

علم غيب الغيب ( دارابى ، لطيفهء غيبى ، 10 ضميمه ) .

آمد خط سياه به لالايى رُخت * وين نيز منصبى است كه لالاش عنبر است

( ظهير فاريابى )

( [ 19 ] ) . شبسترى

( [ 20 ] ) . عبارت است از عالم برزخ ( كاشانى ، اصطلاحات صوفيه ، ضميمهء 354 ؛ عراقى ، اصطلاحات صوفيه ، ص 570 ) .

لوح محفوظ است كه مراد از سواد اعظم كه جاى برآمد هر دو عالم است ؛ و خط كه ميان آفتاب و دوزخ حايل است كه برزخ است ( دارابى ، لطيفهء غيبى ، 9 ضميمه ) .

اى نقطهء سياهى بالاى خطّ سبزش * خوش دانه‌اى و ليكن بس بر كنار دامى

( سعدى )

درختان نارنج را سايه بر وى * چو در چشم عاشق خط سبز دلبر

( خاقانى )