اصطلاحات صوفيان ( متن كامل رساله مرآت عشاق ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٥٨

تعليقات حرف تا

تُرك عاشق‌كُش من مست برون رفت امروز * تا دگر خون كه از ديده روان خواهد بود

( حافظ )

اگر آن ترك شيرازى به دست آرد دل ما را * به خال هندويش بخشم سمرقند و بخارا را

( حافظ )

( [ 25 ] ) . نزد صوفيه صفت فاعل مختارى بود جان‌افزا ، يعنى ممدّ حيات بود مثل آب حيات ( تهانوى ، كشّاف ، ذيل اصطلاح توانايى ) .

صفت فاعل مختار را گويند ( پوشنجى ، قواعد العرفاء و آداب الشعراء ، ص 84 ؛ عراقى ، اصطلاحات صوفيه ، ص 558 ) .

راست گفتى كه فرج يا بى اگر صبر كنى * صبر نيك است كسى را كه توانايى هست

( سعدى )

دايم گل اين بستان شاداب نمىماند * درياب ضعيفان را در وقت توانايى

( حافظ )

توانايى او راست ما بنده‌ايم * همه راستىهاش گوينده‌ايم

( فردوسى )

( [ 26 ] ) . شبسترى

( [ 27 ] ) . سخن‌هاى باطل لهوآميز ( لغتنامهء دهخدا ، ذيل واژهء ترّهات ) .

اين همه ترّهات مىدانم * من براى تو تو براى منى

( عطار )

عقل شيدا شد چه خوانى ترّهات * راه پيدا شد چه پايى بىثبات

( مولوى )

نخوت و دعوى و كبر و ترّهات * دور كن از دل كه تا يا بى نجات

( مولوى )

( [ 28 ] ) . حصول جميع كمالات را گويند ( پوشنجى ، قواعد العرفاء و آداب الشعراء ، ص 84 ؛ عراقى ، اصطلاحات صوفيه ، ص 558 ) .

فاعل مختار و حصول جميع كمالات باشد ( دارابى ، لطيفهء غيبى ، 8 ضميمه ) .

در نزد عارفان توانگرى سه چيز است : توانگرى مال و توانگرى خوى و توانگرى دل .

توانگرى مال سه چيز است : آنچه حلال است ، محنت است و آنچه حرام است ، لعنت