اصطلاحات صوفيان ( متن كامل رساله مرآت عشاق ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٩١

حرف الصّاد

حرف الصّاد

حرف الصّاد

چون از سر صدق دارم اين شوق لقا * دانم كه به شوق يابد اين عشق بقا

جانم شده صيد صاد چشم صيّاد * قد صاد بعينه فؤادا صدقا [ 1 ]

لطيفه : حرف صاد كنايت است از صفاى دل كه به صيقل اخلاص مصفّا شده باشد و لهذا اين حرف مطلع اسم " صادق " افتاده و سبقت " صدّيق " - رضى اللّه عنه - را به تصديق صدق مصطفى - صلوات اللّه عليه - هم ، صفاى قلب بود از خلوص محبّت صادق . كما قال اللّه تعالى : " وَ الَّذِي جاءَ بِالصِّدْقِ وَ صَدَّقَ بِهِ أُولئِكَ هُمُ الْمُتَّقُونَ [ 2 ] " . الآية .

صبح [ 3 ] : ظهور تباشير جمال حقيقى را گويند از افق عالم غيب كه ظلمت تعيّنات را از صفحهء دل عاشق بزدايد . بيت :

تو همچو « 1 » صبحى و من شمع خلوت سحرم * تبسّمى كن و جان بين كه چون همىسپرم [ 4 ]

صعلوك [ 5 ] : سالك مجذوب را گويند كه تارك دنيا باشد . بيت :

در بيابانى كه صعلوكان راه * در ركاب آرند پاى آن جايگاه

صراحى [ 6 ] : مواقف و مقامات سالك را گويند « 2 » ، كه رفقاى راه حق مرتبه به مرتبه « 3 » در آن به حسب اقتضاى عين ثابتهء خود مانده‌اند . نظم :

درين زمانه رفيقى كه خالى از خلل است * صراحى مى ناب و سفينهء غزل است [ 7 ]

صدف [ 8 ] : صورت كثرات اسما و صفات وجودى را گويند . بيت :

صدف بشكن برون كن دُرّ شهوار * بيفكن پوست مغز نغز بردار [ 9 ]

( 1 ) . ب : " همچو " ندارد . ( 2 ) . ب : نامند ( 3 ) . ب : به مرتبه مرتبه