اصطلاحات صوفيان ( متن كامل رساله مرآت عشاق ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٦٩

حرف العين

عيار « 1 » [ 17 ] : مرآت عالم مثال را گويند كه حقيقت اعمال و صور احوال به آن آينه ظاهر مىگردد . « 2 »

عارف [ 18 ] : باقى باللّه را گويند . شعر :

مىگفت در بيابان رند دُهُل دريده * عارف خدا ندارد كو نيست آفريده

عرفات [ 19 ] : عالم واحديّت را گويند كه ناظر به جنّت وحدت و جحيم امكان است .

شعر :

عرفات عشقبازان سر كوى يار باشد * به طواف كعبه زين در نروم كه عار باشد

عبادت [ 20 ] : اجتهاد و انقياد سالك را گويند در طلب درجات جنّات و اين خاصيّت ابرار است .

عبوديّت [ 21 ] : طلب خلاص را گويند از آتش دوزخ و اين كار زهّاد است .

عبوديت : [ 22 ] : طلب خلاصى است از غير حق در توجّه دل و خاطر و اين از خواصّ اهل اللّه و فقراى باب اللّه « 3 » است .

عود [ 23 ] : برگشتن سالك است از عالم تفرقه به عالم جمعيّت .

عود [ 24 ] : عشق تمام و كمال شوق و عزم « 4 » را گويند در طور روحى . نظم :

ساقى بيار باده و بنواز عود را * يكدم بلند كن نغمات سرود را

عيّارى [ 25 ] : جاسوسى قلوب را گويند .

علف [ 26 ] : شهوات نفسانى و مشتهيّات و رغايب طبيعت حيوانى « 5 » باشد . بيت :

صوفى شهر بين كه چون لقمهء شبهه مىخورد * پاردمش دراز باد آن حيوان خوش‌علف [ 27 ]


( 1 ) . ب : عار ( 2 ) . ب : ظاهر مىشود ( 3 ) . ب : فقرا يات الله ( 4 ) . ب : غرام ( 5 ) . ب : در غايت طبيعت حيوانى