اصطلاحات صوفيان ( متن كامل رساله مرآت عشاق ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٣٧

حرف النون

سينه خواهم شرحه‌شرحه از فراق * تا بگويم شرح درد اشتياق [ 11 ]

ناله [ 12 ] : مناجات خفى « 1 » را گويند كه از كمال توجّه دل باشد به مقام اصلى و مقصد حقيقى . بيت :

ناله‌هاى بيدلانش هر سحر * بر دريغ و درد هجر روى اوست

نامرادى [ 13 ] : انصراف و انحراف دل را گويند از جانب حظوظ نفسانى به طرف لذّات روحانى . بيت :

نامرادى جهان بر دل خود خوش كردم * چون « 2 » تو را از من دل‌خسته همين بود مراد

نشو و نما [ 14 ] : ترقّى و رفعت عارف را گويند كه از تربيت عنايت و لطف ربّانى ناشى شده باشد .

نماز [ 15 ] : عروج سالك را گويند « 3 » به عالم جبروت ؛ و جلوه‌گاه صفات الهى از كمال توجّه جنانى « 4 » . بيت :

در نماز عشق پيش قبلهء رخسار دوست * سورهء نون خواندم ابروى توام آمد به ياد

ناز [ 16 ] : تعزّز و احتجاب معشوق را گويند ، جهت‌انگيز كمال رغبت و امتداد حكم محبّت در نشئهء عاشق تا طلب او روزافزون گردد ، هرچه زودتر از مدارج ترقّى و معارج تطوّرات به مقصد اصلى رسد .

نياز [ 17 ] : اظهار تذلّل و افتقار است از جانب عاشق در مقابل « 5 » استغنا و بىنيازى معشوق جهت اعلام رسوخ و ثبات قدم محبّ « 6 » و به استدعاى مزيد لطف و عنايت نهانى معشوق به حسب صورت . بيت :

ميان عاشق و معشوق فرق بسيار است * چو يار ناز نمايد شما نياز كنيد [ 18 ]

ناقوس [ 19 ] : دعوت و دلالت قواى نفسانى و رغبات نشئهء انسانى است به ادراك لذّات روحانى . بيت :

بىباده به باد مىرود عمر * ناقوس بزن كه مىپرستيم

نشستن [ 20 ] : سكون و اطمينان دل را گويند از افكار متفرّقه و خواطر مشوّشه در طريق سير الى اللّه و مع اللّه . بيت :

بنشين بر لب جوى و گذر عمر ببين * كاين اشارت ز جهان گذران ما را بس [ 21 ]

( 1 ) . ب : حفى ( 2 ) . ب : چو ( 3 ) . ب : سالك عارف را گويند . ( 4 ) . ب : جنابى ( 5 ) . ب : مقابله ( 6 ) . ب : محبت