اصطلاحات صوفيان ( متن كامل رساله مرآت عشاق ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٣٠

تعليقات حرف ميم

فداى پيرهن چاك ماهرويان باد * هزار جامهء تقوى و خرقهء پرهيز

( حافظ )

سر كوى ماهرويان همه روز فتنه باشد * ز معربدان و مستان و معاشران و رندان

( سعدى )

( [ 41 ] ) . قسمتى از آيهء 76 سورهء انعام كه كامل آن چنين است : " فَلَمَّا جَنَّ عَلَيْهِ اللَّيْلُ رَأى كَوْكَباً قالَ هذا رَبِّي فَلَمَّا أَفَلَ قالَ لا أُحِبُّ الْآفِلِينَ " ؛ پس چون شب بر او پرده افكند ، ستاره‌اى ديد ؛ گفت : " اين پروردگار من است . " و آن‌گاه چون غروب كرد ، گفت : " غروب‌كنندگان را دوست نمىدارم . "

( [ 42 ] ) . مو اشارت به ظهور و تجلّى است ؛ يعنى در تحت هر تجلّى از تجليّات نامتناهى وجه الهى بنا بر اشتمال او بر تمامت تجليّات ، هزاران بحر علم و معرفت و اسرار از عالم راز و غيب نهفته و مخفى است ( لاهيجى ، شرح گلشن راز ، ص 498 ) .

ظاهر هويّت را گويند ؛ يعنى وجود را كه همه كس را بر معرفت وجود او علم حاصل است و بدان راه است ( عراقى ، اصطلاحات صوفيه ، ص 559 ) .

مراد از ظاهر هويّت است كه اين مراتب فضل جماليّه است و نيز مراد از موى ، وحدت است كه مثل موى باريك است و به دقت تمام به نظر درمىآيد ؛ و ظاهر هويّت وجودى را گويند كه باوردارنده و تصديق‌كنندهء احكام الهى بوند و رقم ايمان شهودى بر صفحهء جان كشيده باشند ؛ و باريك‌بينان ، كمر باريك را به موى نسبت كرده‌اند ( پوشنجى ، قواعد العرفاء و آداب الشعراء ، صص 6 ، 176 ، 276 ) .

خيال روى تو در هر طريق همره ماست * نسيم موى تو پيوند جان آگه ماست

( حافظ )

در بن هر موى صد بت بيش مىبينم عيان * در ميان اين همه بت عزم ايمان چون كنم

( عطار )

( [ 43 ] ) . نظر سالك را گويند بر قطع حجب از خودى و غيره ( عراقى ، اصطلاحات صوفيه ، ص 572 ) .

نظر سالك را گويند بر قطع حجب از خودى خود و غير ما سوى اللّه و آن اشاره بر مرتبهء وحدت است كه جامع احديّت و واحديّت است ( پوشنجى ، قواعد العرفاء و آداب الشعراء ، ص 176 ) .