اصطلاحات صوفيان ( متن كامل رساله مرآت عشاق ) ( فارسى ) — الصفحة ١٣١

تعليقات حرف دال

حديث عشق كه از حرف و صوت مستغنى است * به نالهء دف و نى در خروش و ولوله بود

( حافظ )

( [ 16 ] ) . حافظ

( [ 17 ] ) . صفت قدرت را گويند ( عراقى ، اصطلاحات صوفيه ، ص 572 ) .

عبارت از صفت قوّت است ( كاشانى ، اصطلاحات الصوفية ، ضميمهء 354 ) .

احوال ظاهرى و صفت قدرت را گويند ( پوشنجى ، قواعد العرفاء و آداب الشعراء ، ص 106 ) .

دست او را حق چو دست خويش خواند * تا يد اللّه فوق ايديهم براند

دست حق مىرانَدَش زِندَش كند * زنده چبود جان پايندش كند

يار بايد راه را تنها مرو * از سر خود اندر اين صحرا مرو

دست پير از غايبان كوتاه نيست * دست او جز قبضهء اللّه نيست

( مولوى )

بر سر آنم كه گر ز دست برآيد * دست به كارى زنم كه غصّه سرآيد

( حافظ )

( [ 18 ] ) . قسمتى از آيهء 10 سورهء فتح كه كامل آن چنين است : " إِنَّ الَّذِينَ يُبايِعُونَكَ إِنَّما يُبايِعُونَ اللَّهَ يَدُ اللَّهِ فَوْقَ أَيْدِيهِمْ فَمَنْ نَكَثَ فَإِنَّما يَنْكُثُ عَلى نَفْسِهِ وَ مَنْ أَوْفى بِما عاهَدَ عَلَيْهُ اللَّهَ فَسَيُؤْتِيهِ أَجْراً عَظِيماً " ؛ در حقيقت كسانى كه با تو بيعت مىكنند ، جز اين نيست كه با خدا بيعت مىكنند ، دست خدا بالاى دست‌هاى آنان است . پس هركه پيمان‌شكنى كند ، تنها به زيان خود پيمان مىشكند و هركه بر آنچه با خدا عهد بسته وفادار بماند ، به زودى خدا پاداشى بزرگ به او مىبخشد .

( [ 19 ] ) . جنبانيدن دست و پاى ، چون حيوانى بسمل كرده ؛ حركات قتيل ، گاه مرگ ؛ جان كندن ( لغتنامهء دهخدا ، ذيل اصطلاح دست و پا زدن ) .

گرچه دريا را نمىبيند كنار * غرقه حالى دست و پايى مىزند

( سعدى )

( [ 20 ] ) . مولوى

( [ 21 ] ) . صفت متكلّمى را گويند ظاهرا ( عراقى ، اصطلاحات صوفيه ، ص 570 ) .

عبارت از صفت متكلّم است ( كاشانى ، اصطلاحات الصوفية ، ضميمهء 354 ) .