اصطلاحات صوفيان ( متن كامل رساله مرآت عشاق ) ( فارسى ) — الصفحة ٩٥

تعليقات حرف با

موافق‌تر از اين نيست سالك را ( تهانوى ، كشّاف ، ص 1552 ) .

محل حوادث بىبود دنيا را گويند . ايضا شجرهء عنصريّهء وجود را گويند كه داعيهء ثمرهء شهوت است و ذبح آن به تيغ رياضت صوم و قليل الأكل لازم است ( پوشنجى ، قواعد العرفاء و آداب الشعراء ، ص 77 ) .

باد صبحى به هوايت ز گلستان برخاست * كه تو خوش‌تر ز گل و تازه‌تر از نسرينى

( حافظ )

( [ 53 ] ) . باد صبا اشارت است به نفحات رحمانى كه از مشرق روحانيّات مىآيد . چنان‌كه حضرت رسالت پناه - صلى اللّه عليه و آله و سلّم - فرمود كه " انّى وجدت نفس الرّحمن من جانب اليمن " ، مراد از نفس الرّحمن بندگى خواجه اويس قرنى است ( تهانوى ، كشّاف ، ص 1553 ) .

نفخهء صور را گويند . ايضا پيك پيغامبر را گويند از جانب محبوب به جانب محبّ و آن نفحاتى است كه از مشرق روحانيّات مىوزد ( پوشنجى ، قواعد العرفاء و آداب الشعراء ، ص 72 ) .

من و باد صبا مسكين دو سرگردان بىحاصل * من از افسون چشمت مست و او از بوى گيسويت

( حافظ )

باد صبا از عهد صبى ياد مىدهد * جان دارويى كه غم ببرد در ده اى صبى

( حافظ )

( [ 54 ] ) . دبور هيبت هواى نفس است كه موجب هواى نفس و غلبهء آن مىشود كه به باد دبور تشبيه شده است كه از جهت مغرب مىآيد و از جهت طبيعت جسمانى كه مغرب نور است ، نشئت مىگيرد . و مقابل آن قبول است و آن باد صبا است كه از جهت مشرق مىآيد و آن هيبتى است كه مىخواند روح و برترى آن ( كاشانى ، اصطلاحات الصوفية ، ص 95 ) .

( [ 55 ] ) . هر كار كه مايهء سرگرمى باشد ، رفتار كودكانه و غير جدّى براى سرگرمى ، كار تفريحى ( لغتنامهء دهخدا ، ذيل واژهء بازى ) .

چو دورى رفت از عيش‌سازى * پديد آمد نشان بوس و بازى

( نظامى )

( [ 56 ] ) . حافظ