اقليم پارس ( فارسى ) — الصفحة ٩
1 - آرامگاه كورش كبير
مادر سليمان بمسافت سه كيلومترى جاده واقع بوده مخصوصا در ساعات پيش از ظهر كه بدنه شرقى آرامگاه از تابش آفتاب روشن ميگردد از سمت جاده به خوبى هويدا است - پاسگاه ژاندارمرى كنار جاده در محل انشعاب خيابان مشجر با صفائى قرار دارد كه از آنجا به طرف آبادى مادر سليمان و آثار تاريخى پاسارگاد ميروند و ابتدا از قريه معمور كرد شول ميگذرند سپس رودخانه پلوار را قطع نموده بدهكده مادر سليمان ميرسند و آرامگاه كورش كبير بنام محلى قبر مادر سليمان بيرون آبادى مزبور بر جانب جنوب‌غربى در وسط كشت‌زارها واقع گشته قبور اسلامى اطراف آن را احاطه نموده است .
نقشه عمومى محوطه پاسارگاد كه محل آرامگاه و هريك از كاخهاى و آثار باقيه را در اين جايگاه تاريخى نشان ميدهد در ضمن تصاوير آخر كتاب ( ش - 9 ) ارائه گرديده است .
بناى آرامگاه مشتمل بر اطاق چهارگوشى است كه برفراز سكوى شش طبقه متناسبى قرار دارد ( ش 10 و 11 ) كليّه اين بنا از سنگهاى سفيد بزرگ ساخته‌شده مجموع ارتفاع آن بالغ بر 11 متر مىشود كه تقريبا نيمى از آن بلندى طبقات شش‌گانه سكو بوده باقى آن بلندى اطاق و آرامگاه و پوششهاى آنها است - محوطه درونى اطاق مزبور بدرازاى 5 و 3 متر و پهنا و بلندى . 1 و 2 متر مىباشد و بر ديوار جنوبى آن محراب و آيات كلام الله مجيد حجارى گرديده است و بدينوسيله آرامگاه شهريار سترك ايران را به صورت زيارتگاه اسلامى هم درآورده‌اند .
از زير سقف اطاق تا سطح بالاى بام آرامگاه در حدود سه متر فاصله دارد و در دل اين فاصله محل دو قبر تعبيه گرديده است كه يكى را خوابگاه ابدى كورش كبير و ديگرى را مدفن همسر او « كاسان دان » مادر كمبوجيه دانسته‌اند ( ش 12 ) اندازه‌هاى يكى از دو قبر دو متر در يك متر و ديگرى 95 ر 1 در 95 ر 0 متر است كه بوسيلهء دهليز باريكى بدرازاى يك متر و پهناى 35 سانتيمتر به يكديگر مربوط مىشود و ارتفاع قبرها و دهليز يكسان بوده بالغ بر 87 سانتيمتر