اقليم پارس ( فارسى ) — الصفحة ٧
بقعهء شهدا / يا بقعهء سلطان ابراهيم
راه قديم اصفهان بشيراز از آنحدود ميگذشته است بناى تاريخى زيبائى بنام بقعه شهداء يا بقعه سلطان ابراهيم وجود دارد كه از سنگهاى سفيد ساخته‌شده مزين به كاشيكاريهاى معرق و مقرنسهاى عالى بوده است .
بناى مزبور مشتمل بر صحن چهار گوشى است كه طول هر ضلع آن 20 / 7 متر بوده داراى چهار ايوان در چهار جانب صحن و طاقنماهاى كوچكتر در جوانب ايوانها است و در سمت قبله ايوانى بزرگتر ساخته‌اند و طرفين آن بر اثر بزرگى ايوان بايجاد طاقنماهاى كوچك نپرداخته‌اند و عقب ايوان مزبور شبستان چهار گوشى كه هر ضلع آن كمى از چهار متر و نيم بيشتر است قرار دارد .
تزئينات كاشيكارى اين بقعهء دورافتاده مخصوصا مقرنسهاى بالاى مدخل شبستان در انتهاى ايوان بزرگ و همچنين حاشيه معرق در ارتفاع سه مترى ديوار شبستان مشتمل بر قسمتهائى از سورهء فتح از بهترين نمونه‌هاى اين صنعت ظريف است - نام بانى و سال تاريخ آن معلوم و مذكور نيست « 1 » و از وضع كاشيكاريها و همچنين معمارى بنا چنين برميآيد كه از آثار شاهان آق‌قوينلو يا از بناهاى دوران سلطنت زادگان امير تيمور در فارس و مربوط به قرن نهم هجرى باشد كه در دوره صفويه و پس از آن مورد بيمهرى روزگار واقع گشته پس از تغيير مسير جاده اصلى هم اساسا به صورت بنائى متروك و دورافتاده درآمده است و آثار هنرى و وضع معمارى آن ارزش تعمير و مراقبت لازم دارد .
در حول‌وحوش اين بنا و نواحى ديگر مجاور ده بيد تپه‌هاى متعدد و آثار مختلف روى خاك مشهود است كه حكايت از آبادى و رونق بيشتر آنحدود در ادوار گذشته مينمايد از جمله در سه كيلومترى بقعه شهدا / چند تپه قديمى است كه بنام قصر يعقوب خوانده مىشود و جا دارد تجسسات علمى و كاوشهاى تحقيقى در كليه اين نواحى به عمل آيد .
( 1 ) - اطلاعات مربوط به بقعه شهداء از گزارش شماره 78 - 24 / 7 / 1329 - آقاى فريدون توللى بازرس فنى باستان‌شناسى در فارس نقل گرديده است .