اقليم پارس ( فارسى ) — الصفحة ٤٩٤
مسجد جامع داراب « 1 »
به فضاى مسجد مربوط مىگردد ( ش 286 و 287 ) و در دو جانب ديگر دهليزها هم اطاق يا محلهاى كوچكتر براى نمازگزاران قرار دارد ، چهار منارهء تنومند نسبتا كوتاه آجرى در چهار گوشهء مجموعهء بناى مستطيلى مزبور ( كه مشتمل بر شبستان و ايوان و دهليزها و اطاقها باشد ) برپا و استوار است و بدنهء آنها را بوسيلهء خانه‌بنديهاى مربّع و مستطيلى شكل روسازى نموده‌اند كه داخل خانه‌بنديهاى مستطيل مزيّن به آجركاريهاى خفته و راسته يا طرح لوزى و داخل خانه‌بندىهاى مربّع مزيّن به خطوط كوفى بنّائى حاوى كريمه‌هاى لا إله الّا اللّه و محمّد رسول اللّه و جملات اوّل آيهء مباركه كرسى است ( ش 288 و 289 )
با مختصر دقّت در وضع تزيينات مناره‌ها معلوم ميگردد دو مناره‌اى كه در دو گوشهء شرقى و شمالى بنا ساخته شده است ( ش 288 ) در خانه‌بندى و تزيينات آجرى آنها با دو منارهء گوشه‌هاى جنوبى و غربى ( ش 289 ) اختلافاتى وجود دارد كه ذكر جزئيّات آن از حوصلهء اين كتاب بيرون و نيازمند موقع مناسب مخصوصى است .
داخل محوّطه ، مقابل دهانهء وسط ايوان موجود منبرى از گچ و آجر ساخته‌اند و حوض آب بزرگى هم پشت منبر قرار دارد .
محراب در داخل شبستان پشت ديوار قسمت وسط ايوان موجود سابق الذّكر با تقسيم‌بنديهاى متناسب و گچبريهاى ساده و زيبا جلوه‌گر است ( ش 290 ) .
سقف ايوانهاى سرتاسرى از سقف شبستان كوتاهتر بوده پوشش دو دهليز طرفين شبستان و اطاق‌هاى مجاور آنها نيز گنبدى و ضربى است و كوتاهتر از شبستان اصلى مينمايد .
بطورى كه ملاحظه مىگردد وضع ساختمان مسجد داراب تركيب مخصوصى است كه با مساجد معمولى ايران اختلاف دارد و در وهلهء اوّل به نظر بعضى اشخاص ممكن است تا اندازه‌اى شبيه به بناى خداخانهء مسجد جامع شيراز برسد و اين هم