اقليم پارس ( فارسى ) — الصفحة ٣٨٢
20 - اطلاعات رساتر پيرامون بناى تاريخى گوردختر و گزارشهاى مربوط بآثار باستانى ديگر ناحيهء سرمشهد ( نقاره‌خانه - آتشدان سنگى قنات باغ )
اين بناى ويران نيز بانضمام عكس قبرستان عشايرى جديدى كه در كنار آن واقع است تهيّه گرديد كه بضميمه تقديم ميگردد ( ش 225 و 226 ) بهرحال هيئت ما پس از گذرانيدن يك روز تمام در جلگهء بسپر كه بمراتب تنگ‌تر و مرتفعتر از جلگهء سرمشهد است شامگاه را درميان چادرنشينان دامنهء غربى كوه سروك بروز آورده و غروب روز بعد پس از سه فرسخ پياده‌روى و كوه‌پيمائى مجدّد به جلگهء سرمشهد فرود آمديم . جايگاه آخرين شب ما نيز همان آبادى شش خانوارى و بىساختمان سرمشهد بود . . . .
صبح روز بعد ما به بازديد بارليف و كتيبهء معروف سرمشهد گذشت و اينجانب توانستم براى تكميل اين گزارش و مزيد استحضار آن جناب و همكاران ارجمند خود چند قطعه عكس رنگى نيز از آثار فوق الذّكر تهيّه نمايم .
در خاتمه بعرض مىرساند كه آتشگده‌ها و ابنيه و آثارى كه بعلّت تغيير شوارع و پرت افتادن از آباديهاى كنونى كشور هنوز در معرض اطّلاع باستان‌شناسان داخلى و خارجى قرار نگرفته باشد خاصّه در نواحى جنوبى فارس بسيار است و بيگمان چنانچه ارادهء آن جناب تعلّق گيرد ميتوان بىهيچگونه نيازمندى به بيگانگان فهرست كاملى از اين آثار را تهيّه و تقديم ادارهء كلّ باستانشناسى نمود . كما اينكه اينجانب ضمن انجام مأموريّت اخير از طريق تجسّس و گفتگوى با اين و آن به محلّ بسيارى از اين آثار وقوف يافت و شكّ نيست چنانچه مأموريّت خاصّى در اين زمينه با در اختيار گذاشتن وسائل و افراد شايسته باينجانب برگذار شود نتايج حاصله مورد قبول و عنايت آن جناب قرار خواهد گرفت در خاتمه چنانچه وصول اين گزارش و نقشه‌ها و عكسها و اسلايدهاى مربوط به آن را اعلام فرمايند موجب كمال امتنان خواهد بود .
با تقديم احترام - بازرس فنّى ادارهء كلّ باستانشناسى و سرپرست كاوشهاى علمى فسا
فريدون توللى »
با بررسى گزارش بالا معلوم مىشود كه علاوه‌بر آتشگدهء موسوم به نقاره‌خانه مذكور در گزارش اختصاصى پرفسّور واندنبرگ آتشگده‌ها و ابنيهء ديگرى از عهد