اقليم پارس ( فارسى ) — الصفحة ٣٦٨
19 - بازار قيصريهء لار « 1 »
شكر خدا كه باز بتأييد كردگار * در عهد پادشاه جهان سايهء خداى
عباس شاه آنكه ز خاك درش مدام * كسب سعادت ابدى مىكند هماى
از يمن عدل خان زمان آنكه از كفش * خجلت برد محيط چو گيرد ره سخاى
ويران‌سراى لار بسعى وزير دهر * دستور بحر خاطر و داراى مهر راى
قنبر على بيك آنكه از آئينهء دلش * در غيرت ابد شده جام جهان‌نماى
مأمور شد چنان كه . . . است چند * . . . ى ز بهر ساختن آشيانه جاى
از قيصريه‌اى كه هواى فضاى او * چونان نسيم باغ بهشت است غم‌زداى
تاريخش از خرد طلبيدم جواد گفت * دار الامان لار شد احيا ازين بناى
« دور چهارسو يك غلام گردش دارد كه از لحاظ معمارى مهمّ و خود مزيّت ديگر اين بازار را بر بازار وكيل شيراز تأييد مينمايد . از كتيبهء بالاى در ورودى قسمت غربى بازار چنين مستفاد مىشود كه در عهد ناصر الدّين شاه قاجار توّسط فتحعلى خان گراشى بسال 1310 هجرى قمرى تعمير و شايد تجديد قسمتى از بنا گرديده است . نوشتهء نامبرده بدين شرح است :
الملك لله . در عهد سلطنت پادشاه عادل ناصر الدين شاه بتأييد الهى فتحعلى خان جراشى موفق بساختن اين بناى عاليه گرديد در شهر شعبان 1310 سمت اتمام پذيرفت .
« در وسط شهر يك ميدان بزرگ بنام قيصريّه كه ايوانى با ستون در جلو داشته ولى اكنون آن ايوان و ستونهايش از بين رفته است و در جنوب همين ميدان يك تيمچه بنام ( سراى گلشن ) مىباشد كه آن نيز ايوانى است دورادور و جلو حجرات تجارتى داشته و در زلزلهء اخير چهار پنج ستون آن بخارج پرتاب گرديده است ، لار از شهرهاى قديمى فارس و سابق بر اين پرجمعيّت‌تر از حال بود ، جلگه‌اى كه شهر را تشكيل ميدهد با كوههاى كم‌ارتفاعى محصور و مخصوصا كوه غربى وصل به شهر است روى آن ساختمانى است بنام مادر نادر و براى وجه تسميه‌اش چنين روايت مىشود كه وقتى نادر در تعقيب افغانها در لار بوده مادرش فوت مينمايد براى احترام و آنكه بنادر فهمانده شود كه مادرش مرده لاريها اين بنا را بدان نام ميسازند .