اقليم پارس ( فارسى ) — الصفحة ١١٩
آتشگدهء فرازمراآور خذايا
از تيره‌هاى قشقائى كه از آنجا ميگذرند تاكنون چندبار خواسته‌اند بناى مزبور را باز كنند و خوشبختانه نتوانسته‌اند ، البتّه اين قسمت هم براى رسيدگى و سركشى بوسيلهء اهل فن شايستهء توجّه و تحقيق است .
بطوريكه در آغاز شرح آثار سر مشهد اشاره نمود نزديك جادّه‌اى كه از بالا ده به سر مشهد ميرود درميان كوهسار قسمتهائى از بناى سنگى عهد ساسانى مشاهده مىشود و با مختصر بررسى دربارهء آن به خوبى ميتوان پنداشت كه آثار مزبور بقاياى آتشگدهء ديگرى از مهرنرسى باشد .
آتشگدهء فرازمراآور خذايا
آتشگدهء فرازمراآور خذايا
همانطور كه در نقل نوشتهء طبرى ملاحظه شد مهرنرسى علاوه بر آتشگدهء مهر نرسيان چهار آتشگدهء ديگر در چهار دهى كه نزديك روستاى آب‌روان‌آباد كرده بود ساخت ، سه عدد از اين چهار آتشگده چار طاقيهاى بالا ده و كازرون و فرّاش‌بند است كه توضيح آنها گذشت آتشگدهء ديگر را مرحوم پروفسّور هرتسفلد ديده طرح و نقشهء آن را همراه با توضيحات لازم در كتاب تاريخ باستانشناسى ايران « 1 » طىّ صفحات 91 تا 93 و تصاوير 12 و 13 ذكر و ارائه نموده است و آقاى گدار كه آن را نديده است از روى نقشه و طرح سابق الذّكر و با استناد باظهارات كدخداى فامور و ساكنين ديگر آنحدود كه گفته‌اند در ناحيهء جره بطور قطع فقط چهار بناى چارطاق وجود دارد چنين اظهارنظر نموده است كه بناى مورد ذكر مرحوم پروفسّور هرتسفلد آتشگده نبوده و كليسائى از عهد ساسانست « 2 » ، آنطوركه در نقشهء بناى مزبور ملاحظه مىشود يك چارطاقى در وسط واقع گرديده و دهليزى چهار جانب آن را احاطه نموده است و هر جانب دهليز هم در وسط يعنى مقابل چهار دهانهء چارطاقى باز و گشاده است و از هيچ طرف مسدود نيست ، مرحوم پروفسّور هرتسفلد محلّ اين بنا را نزديك جره بطور مبهم ذكر مىكند و بدين‌لحاظ به خوبى ميتوان اطمينان
( 1 ) Archaeological History of Iran ( 2 ) مجلد اول جلد سوم كتاب آثار ايران چاپ هارلم - 1938 - صفحات 58 و 172