الأغراض الطبية والمباحث العلائية ( فارسى ) — الصفحة ٥٠٠

باب چهارم از گفتار هجدهم از كتاب معالجات اندر ريشهاء قضيب و خايه

و زردهء خايه مرغ و آرد گندم با مىپخته مخبّص كنند .

و آرد باقلى اندر شراب كهن يا در ماء العسل مخبّص كنند .

و آرد حلبه و آرد باقلى از هريكى ده درم ، زيره ، آرد نخود ، گشنيز خشك از هريكى سه درم ، مقل پنج درم ، بماء العسل عصيده كنند و برنهند ، آماس صلب را نرم كند و الله اعلم .

باب دوم از گفتار هجدهم از كتاب معالجات اندر بزرگ شدن خايه بر سبيل آماس

باب دوم از گفتار هجدهم از كتاب معالجات اندر بزرگ شدن خايه بر سبيل آماس

علاج اين علّت و علاج آماسيدن پستان نورسيدگان ، يكى است .

آب گشنيز تر اندر هاون سرب سوده ، چندانكه لختى سرب ، سوده شود ، طلى بايد كرد .

و سنگ آسيا و سنگ فسان بر هم فسودن با آب گشنيز تر ، گر با گلاب سود دارد .

و بگيرند طبيخ بزر البنج و طين قيموليا و اسفيداج اندر هاون سرب بسايند و طلى كنند و اللّه اعلم .

باب سيم از گفتار هجدهم از كتاب معالجات اندر علاج خايه كه بزهار برآيد

باب سيم از گفتار هجدهم از كتاب معالجات اندر علاج خايه كه بزهار برآيد

سبب اين عارض ، سوء المزاج سرد باشد و علاج آن گرمابه و آبزن و روغنهاء گرم ماليدن و ضمادهاء گرم برنهادن و در آب گوگرد نشستن و الله اعلم .

باب چهارم از گفتار هجدهم از كتاب معالجات اندر ريشهاء قضيب و خايه

باب چهارم از گفتار هجدهم از كتاب معالجات اندر ريشهاء قضيب و خايه

از بهر آنك اين عضوى است نهانى و از هوا پوشيده و بيشتر وقتها گرم باشد و از عرق تر مىگردد ، بدين سبب زود عفونت پذيرد ، و باشد كه چنان شود كه قضيب و خايه ببايد بريدن تا قرحه بعضوى ديگر نرسد .

و باشد نيز كه پوست خايه بيفتد و خايه برهنه بماند و آن پوست را ، عوضى بروياند و خايه را بپوشد همچنانكه پوست ، و آن عوض سخت‌تر از پوست باشد .

علاج آن ، امّا ريش خايه را هيچ به از صبر نيست و مرداسنگ و توتيا مغسول به شراب ، سخت نيكست .

صفت داروى مركب ، توتيا ، صبر ، انزروت ، سادنج ، گلنار ، اقاقيا ، كندر ، پوست درخت بده سوخته و شبّ يمانى