الأغراض الطبية والمباحث العلائية ( فارسى ) — الصفحة ٤٩٣
باب دوازدهم از گفتار هفدهم از كتاب معالجات اندر استرخاء مثانه
باب يازدهم از گفتار هفدهم از كتاب معالجات اندر قرحهء مثانه
باب يازدهم از گفتار هفدهم از كتاب معالجات اندر قرحهء مثانه
اسباب قروح مثانه ، اسباب قروح گرده است بعينها .
و هر گاه كه مثانه سوراخ شود اندر بيشتر حالها هلاك شود ، مگر كه جراحت بر موضع گوشت افتد و باز برويد .
علاج آن ، ترتيب علاج اين ، هم بر آن جمله بايد كرد كه اندر علاج قرحهء گرده آمدست . و شير اندر همه بيماريهاء آلات بول نافعست خاصه شير اسب .
اوّل مثانه را از ريم پاك كند بماء العسل كه داروهاء ادراركننده در وى پخته باشند ، هم بزرّاقه اندر مجرى بول چكانند و هم شربت مىدهند .
و خاكستر درخت بلوط و خاكستر شيح اندر آب كنند و يك شبانروز بگذارند تا صافى شود ، آن آب پاك‌كننده‌تر باشد بزرّاقه اندر چكانند .
و شربتها چون سبغول باشد بروغن گل و شير خر و شير بز . و علف اين جانوران چيزهاى قابض باشد چون ارزن و گشنيز خشك و بلوط و برگ گل و برگ سيب و آبى و انبرود .
و اقراص خشخاش و اقراص كاكنج نافع بود ، گاه بشير اشتر دهند و گاه به شراب بنفشه و گاه با شراب مورد و گاه با آب سرد و گاه با ربّ غوره .
و انزروت مدبّر و نشاسته و اسفيداج و كندر بياميزند و بشير حل كنند نافع بود . و الله اعلم بالصواب .
باب دوازدهم از گفتار هفدهم از كتاب معالجات اندر استرخاء مثانه
باب دوازدهم از گفتار هفدهم از كتاب معالجات اندر استرخاء مثانه
اسباب استرخاء مثانه و استرخاء ديگر اندامها يكى است .
علاج آن ، آنچه سبب آن زخمى و آسيبى بود علاج آن عسر است ، جز آنكه داروهاء گرم برنهند و ببندند ، علاجى نبود .
و آنچه سبب آن مزاج فالجى بود ، علاج آن قى است و علاج فالج .
روغن سذاب و روغن قسط و روغن حبّ الغار با حلتيت و جندبيذستر و بيرزد و جاوشير ماليدن و اندر چكانيدن سود دارد و سلس البول بازدارد .
و در آب گوگرد و آب دريا نشستن سود دارد .
و ترياق مثروديطوس و سجزينا و امروسيا در همه انواع موافق بود .
و تخم سذاب‌تر و شكوفهء او در آب سذاب پخته و پالوده خوردن و بمجرى قضيب اندر چكانيدن و حمول كردن ، و مومياء اندر روغن