الأغراض الطبية والمباحث العلائية ( فارسى ) — الصفحة ٤٩٢
باب دهم از گفتار هفدهم از كتاب معالجات اندر آماس سرد اندر مثانه و اندر عسر البول
اسباب آماس مثانه همچون اسباب آماس گرده است .
علامات آن ، علامت آماس مثانه ، تبى باشد سوزان همچون تب سرسام با تشنگى و هذيان و سياهى زبان و سرد شدن اطراف .
و اگر آماس بزرگ بود بول و براز بازگيرد و اگر بزرگ نباشد بول قطره‌قطره آيد و بدشوارى آيد و بر پهلو خفته هيچ نيايد تا راست نشسته نباشد .
و خامى بول سخت بد باشد خاصّه اگر دبيله شود و اگر اندر يك هفته علامت پختگى پديد نيايد ، اندر هفتهء هلاك شود .
علاج آن ، اندر علاج نخست رگ باسليق بايد زد و چون از ابتدا اندر گذرد ، مابض بايد زد . و اگر آماس صفرايى بود ، روز نخست ضماد رادع برنهند ، روز دوم بضماد نرم‌كننده بازگردند تا صلب نشود .
و اگر الم صعب نباشد ، نخست ضماد نرم‌كننده نهند و تكميد مىكنند به آب گرم و روغن بنفش گرم ، و شربت آب عنب الثعلب با اندكى خيارشنبر .
و طبع را بحقنهء نرم فرودارند و شير زنان و لعاب اسبغول با حليل اندر مىچكانند .
و خيارشنبر با شير زنان حقنه كردن سود دارد ، و اندر چكانيدن نيز سود دارد .
صفت ضمادى نرم‌كننده
صفت ضمادى نرم‌كننده
مغز نان سپيد و كنجد پوست‌كنده و كوفته بشير و روغن بنفش و روغن بابونه بهم بسرشند و ضماد كنند .
و اندر آبزن ، حلبه و بابونه و تخم كتان و ادخر مىپزند .
و اگر شلغم و حسك و برگ كرنب اندر آب بپزند ، درد بنشاند و آماس را تحليل كند .
و ضمادى محلّل كه اندر آماس گرده ياد كرده آمدست ، سود دارد .
و اگر اندر اول درد آماس بىقرار بود ، بگيرند افيون و زعفران دانگى هر دو را بروغن بنفش حل كنند و طلا كنند و الله اعلم و احكم .
باب دهم از گفتار هفدهم از كتاب معالجات اندر آماس سرد اندر مثانه و اندر عسر البول
باب دهم از گفتار هفدهم از كتاب معالجات اندر آماس سرد اندر مثانه و اندر عسر البول
علامات آن ، بول و براز دشوار آيد و گرانى اندر مثانه باشد و ساقها ضعيف و خدر گردد .
علاج آن ، علاج اين همچون علاج آماس صلبست كه در گرده باشد و آنچه علاج مثانه است ، خاصّه آنست كه داروها و روغنها محلّل با حليل درمىچكانند . و الله اعلم .