الأغراض الطبية والمباحث العلائية ( فارسى ) — الصفحة ٤٥٤
باب چهارم از جزو دوم از گفتار دوازدهم از كتاب معالجات اندر استسقاء طبلى
امّا رياضت بيش از آن نبايد كه حرارت برافروزد ، و چندان نبايد كه تحليل افتد و قوت بعطر و بوى طعام نگاه دارند .
و استفراغ بحب مازريون و حبّ سكبينج كنند و مانند آن .
صفت حبّ سكبينج
صفت حبّ سكبينج
بگيرند سكنجبين شش درم صبر و افتيمون از هر يكى پنج درم ، غاريقون سه درم ، سكبينج شش درم ، سقمونيا سه درم ، مصطكى ، انيسون از هر يكى دو درم ، شربتى دو درم .
صفت حبّ مازريون
صفت حبّ مازريون
بگيرند برگ مازريون مدبّر ، غاريقون و توبال مس و انيسون متساوى ، حب كنند چنان كه رسمست ، شربتى يك درم تا يك مثقال .
صفت حبّ غاريقون
صفت حبّ غاريقون
بگيرند غاريقون دو درم ، ريوندچينى و عصارهء غافت از هريكى دو درم ، شكر طبرزد ده درم ، هر روز يك درم بدهند ، اگر افراط كند بازگيرند .
و از پس استفراغ ، ترياق بزرگ و مثروديطوس و معجون لك و اثاناسيا دهند تا قوّت جگر بازآيد .
و اندر آفتاب و ريگ گرم و تنور گرم و گرمابهء خشك نشستن سود دارد ، اين همه از پس استفراغ بايد .
و از گذر باد دور بايد بود و اندر آفتاب و ريگ ، سرپوشيده بايد داشت .
و ريگ ، نرم بايد و بيخته و اگر بعوض ريگ ، نمك گرم كرده بود بهتر بود . و چون عرق كرده باشد ، خويشتن پاك كند .
و سركه و روغن به همه تن اندر مالد يا نمك و بوره سرخ و روغن بادام اندر مالند .
و حقنه و شياف سود دارد ، از بهر آنكه بموضع آب نزديك باشد .
و ضماد هم ازين نوع بايد كرد كه ياد كرده آمد . بجاى سركه بول اشتر كنند يا بول كودكان و بجاى آرد جو برگ مورد كنند يا بلوط كوفته و الله اعلم .
باب چهارم از جزو دوم از گفتار دوازدهم از كتاب معالجات اندر استسقاء طبلى
باب چهارم از جزو دوم از گفتار دوازدهم از كتاب معالجات اندر استسقاء طبلى
علامات استسقاء طبلى آنست كه ناف بيرون آيد و شكم‌گرانى نكند ، چنان كه اندر زقّى ، و اگر دست بر شكم زنند آواز طبل آيد و از آروغ راحت يابد .
علاج آن ، اگر حرارت غالب بود ، آب باديان و آب كرفس و آب حسك و طبيخ بابونه و اكليل ملك بايد داد . و بر جگر ضمادى از صندل و عود و لادن و سك برنهادن .
و اگر سردى غالب بود ، ماء الاصول و فنداديقون و سجزينا بايد داد ، و بر ماء الاصول روغن بادام طلخ برچكانيدن سود دارد و تكميد كنند .
و كندر و بوره و نانخواه و معجون الوج و معجون حبّ الغار سود دارد .
و تكميد كردن بنمك و ارزن گرم و محجمهء آتش برنهادن