الأغراض الطبية والمباحث العلائية ( فارسى ) — الصفحة ٤١١
باب نهم از گفتار نهم از كتاب معالجات نهم اندر شهوت كلبى كه آن را جوع الكلب گويند
ترنج پرورده دادن و رياضت و گرمابه به ترتيب فرمودن ، و ترياق و مثروديطوس نافع باشد .
و اگر سبب ، سدّه مجراى سودا باشد كه از سپرز بمعده پيوستست ، آن سدّه بچيزهاء ترش بايد گشاد ، چون كبر به سركه و سير به سركه و پياز به سركه و شلغم كه آن را بخردل ، تر كنند .
و انواع كامها و حلتيت اندرين باب سودمند باشد . و ايارج فيقرا بافتيمون سدّه بگشايد و معده را پاك كند .
و غذا مصوص و زيربا و اناربا و غوربا و مانند آن .
و اگر سبب ، ضعف قوت باشد ، انگشت فرو كنند و قى را بجنبانند ، اگرچه قى نيفتد ، باشد كه قوت شهوت بجنبد . و ترياق و مثروديطوس اندر شراب افسنتين يا اندر شراب حبّ الآس با شراب نعنع و مانند آن موافق بود .
و اگر سبب ، آفت عصب ششم باشد از عصبهاء دماغ ، بتنقيهء دماغ و تقوية او مشغول بايد بود ؛ امّا تنقيه بايارج فيقرا و تقويه ببوئيدن عطرها و اسفرغم موافق مزاج .
و آنچه اندر همهء انواع و اندر بيشترى ضعف قوّت شهوت سود دارد ، كندر ، مصطكى ، عود ، سنبل ، قصب الذّريره اندر شراب ريحانى و آب آبى ضماد كردن ، يا اندر عصارهء مورد تر .
و بوى بزغالهء بريان‌كرده و مرغ بريان‌كرده و بوى نان خانگى گرم و ماهى آبه ، شهوت را بجنباند .
باب نهم از گفتار نهم از كتاب معالجات نهم اندر شهوت كلبى كه آن را جوع الكلب گويند
باب نهم از گفتار نهم از كتاب معالجات نهم اندر شهوت كلبى كه آن را جوع الكلب گويند
اين علتى است كه مردم را طعام بىاندازه آرزو كند و سير نگردد .
و اسباب آن ، سودا باشد يا بلغم ترش كه فم معده را دغدغه كند و بگزد و بدان سبب شهوت غذا پيوسته گردد .
و ممكنست كه بسبب بلغم ترش و خلط سودا ، خون اندر عروق متكاثف شود و بسبب تكاثف خلايى پديد آيد و بسبب خلا ، قوّت جاذبهء رگها در كار آيد ، چنان كه اندر باب گذشته ياد كرده آمدست .
و نيز ترشى زداينده است ، ممكنست كه رطوبتهاء لزج كه سطح معده بدان آلوده باشد برآيد و فم معده بدان سبب حسّ دغدغه تمامتر يابد ، يا بدان سبب پيوسته گردد .
و ممكن است كه سبب شهوت كلبى ، حرارت بافراط باشد اندر فم معده .
و آنچه در معده باشد تحليل مىكند