الأغراض الطبية والمباحث العلائية ( فارسى ) — الصفحة ٣٦٧
گفتار ششم از كتاب معالجات از كتاب الاغراض الطبية اندر علاج بيماريهاء حنجره و حلق و علاج خُناق و ذبحه و اين گفتار پنج بابست چنانك ياد كرده مىشود
و چيزهاء كه زود اندر معده تباه شود ، چون شير و جغرات و ماهى شور و شيرينيها كه بخار آن بدست .
و اندر طعام خوردن ترتيب نگاه دارند .
و آنچه لطيف‌تر و رقيق‌تر و زودگوارتر باشد ، نخست خورند ، و آنچه غليظتر باشد پس از آن خورند ، از بهر آنكه آنچه لطيفست زود گوارد ، اگر پيش از آن چيزى غليظ خورده شده باشد ، اين لطيف و گوارنده بر سر آن غليظ ناگوارنده باستد و تباه شود و آن غليظ را تباه كند .
و از پس رنج و رياضت چيزها نازك چون ماهى تازه و شير نشايد خورد ، از بهر آنكه معده گرم شده باشد آن را زود تباه كند ، و از وى بخارى تباه برخيزد .
و قى كردن بسيار عادت نكند خاصه اگر آنچه برآيد ترش باشد .
و از ترشيها كه دندان را كند گرداند ، و از چيزهاء علك چون ناطف و مانند آن خاييدن كه دندان را برنجانند ، و از چيزها كه گوشت بن دندان را تباه كند ، چون گندنا و گوز و خرما و شير و مانند آن ، و از چيزهاء گرم از پس سرد و سرد از پس گرم ، پرهيز كند .
و از پس طعام خلال كند و ميان دندانها پاك كند ، و اندر خلال كردن چندان استقصا نكند كه گوشت بن دندان را برنجاند .
و هر بامداد مسواك كند ، و اندر مسواك نيز چندان استقصا نكند كه جلاء دندان را ببرد و روى دندان درشت كند .
و مسواك از چوب نرم و طلخ كند .
و هر وقت كه قى كند نخست دندانها چرب كند تا بخار بر وى سخت نشود .
و اگر هر شب نيز بوقت خواب ، دندان چرب كند و نخست بشكر كوفته بمالد يا بعسل ، پس چرب كند بهتر باشد .
و اگر مزاج گرم باشد صندل سوده و شكر بياميزند و بروغن گل چرب كنند .
و ببايد دانست كه سر خرگوش ، سوخته و كوفته با نمك بانگبين سرشته سوخته و ناسوخته با شبّ يمانى به آتش بريان كرده و اندر سركه كشته و با مرّ صافى آميخته ، هر ماه دو بار يا يك بار دندانها بدين چيزها ماليدن ، دندانها را پاك كند .
گفتار ششم از كتاب معالجات از كتاب الاغراض الطبية اندر علاج بيماريهاء حنجره و حلق و علاج خُناق و ذبحه و اين گفتار پنج بابست چنانك ياد كرده مىشود
گفتار ششم از كتاب معالجات از كتاب الاغراض الطبية اندر علاج بيماريهاء حنجره و حلق و علاج خُناق و ذبحه و اين گفتار پنج بابست چنانك ياد كرده مىشود