الأغراض الطبية والمباحث العلائية ( فارسى ) — الصفحة ٣٥٥
باب هفتم از جزو اول از گفتار پنجم از كتاب معالجات اندر ناخوشى بوى دهان
درگيرند و به آتش اندر نهند تا بسوزد ، و بسايند و به كار دارند . و از پس آن داروها ، دهان را به سركه ، كه حبّ الآس و گزمازو اندر وى پخته باشند بشويند و بدان مضمضه كنند .
باب ششم از جزو اول از گفتار پنجم از كتاب معالجات اندر آب آمدن از دهان
باب ششم از جزو اول از گفتار پنجم از كتاب معالجات اندر آب آمدن از دهان
اسباب آب آمدن اندر خواب از دهان ، بسيارى رطوبت باشد اندر معده گرم ، يا حرارتى عارضى كه رطوبتها را كه حوالى كام و زفان باشند تحليل كند ، چون حرارت روده يا سردى معده و بسيارى رطوبت رقيق اندر وى .
علامات آن ، اما علامت گرمى معده آنست كه غذا و داروى گرم احتمال نكند .
و علامت بسيارى و رقيقى رطوبت آنست كه با گرمى معده تشنگى كمتر باشد ، و اندر تدبيرهاء ترىفزاينده رنج بيند .
و علامت حرارت عارضى آنست كه چون تسكينى كنند ، باز ايستد .
و علامت سردى و ترى معده آنست كه طعامها و داروهاء خشك موافق افتد ، و از قى منفعت يابد .
علاج آن ، خداوند معده گرم را رگ باسليق بايد زد و شرابها و غذاهاء خنك فرمودن .
و خداوند معدهء سرد و تر را قى فرمودن و هر هفته ايارج فيقرا دادن با نمك هندى و انيسون و نانخواه تركيب كرده ، پس ترياق بزرگ و گوارشها دادن .
و غذا قليهاء خشك و گوشت بريان‌كرده با سير و خردل و پلپل و زيره و نانخواه .
و هر شب يا هر بامداد اندكى نان خشك با آبكامه بخورد .
و خداوند معدهء سرد و گرم را هر بامداد يك دسته برگ كسنه با يك درم نمك درشت و از پس آن پنج درم اطريفل كوچك دادن ، سود دارد . و الله اعلم .
باب هفتم از جزو اول از گفتار پنجم از كتاب معالجات اندر ناخوشى بوى دهان
باب هفتم از جزو اول از گفتار پنجم از كتاب معالجات اندر ناخوشى بوى دهان
سبب ناخوشى بوى دهان رطوبتى باشد عفن ، و آن عفونت يا از بيخ دندانها باشد ، يا اندر گوشت بن دندان ، يا مزاج سطح دهان ، اعنى پوست زندرون دهان تباه باشد و گرم ، چنان كه رطوبت دهان را از حال بگرداند ، يا آن عفونت اندر معده باشد .
و مادهء عفونت