الأغراض الطبية والمباحث العلائية ( فارسى ) — الصفحة ٣٣٨
باب ششم اندر بيان كردن آوازهاء دروغين كه در گوش افتد و چگونگى معالجات آن
به دو فرونهند .
و اگر پليدى بسيار آيد ، پليتهء بزهرهء گاو برزا تر كنند و به دو فرو نهند نيم‌گرم .
و ماهى شور اندر آب بپزند ، از آن آب اندر چكانند .
و آب گندنا و نبيذ طلخ با روغن گل و مرهم مصرى اندر چكانيدن سود دارد .
صفة مرهم مصرى
صفة مرهم مصرى
بگيرند زنگار و كندر و سركه و انگبين راستار است بپزند و پليته كنند و به دو فرو نهند .
نسخهء ديگر ، بگيرند انگبين هشت درم ، سركه هفت درم ، زنگار و كندر از هر يكى دو درم .
و اگر خون آمدن گيرد ، مدت يك هفته باز ببايد داشت ، مگر كه سخت بافراط باشد .
و آب لسان الحمل با اقاقيا اندر چكانند .
و عصارهء باذروج و پنير مايه ، خرگوش ، اندر چكانند ، خون باز دارد .
و اگر خون به گوش اندر بفسرد ، آب گندنا و سركه نيم گرم اندر چكانند ، نافع بود .
باب ششم اندر بيان كردن آوازهاء دروغين كه در گوش افتد و چگونگى معالجات آن
باب ششم اندر بيان كردن آوازهاء دروغين كه در گوش افتد و چگونگى معالجات آن
ببايد دانست از بهر آنكه سبب رسيدن آواز بسمع شنونده ، حركت و تموّج هواء بيرونى است كه از قوت آواز سخن‌گوى بجنبد و حركت هواء متحرك بر هيأت و شكل محرّك تواند بود پس واجب كند كه حركت هوا كه سبب آن قوت آواز سخن‌گو باشد بر هيأت و شكلى حاصل آيد كه نَغَمات حروف از وى پديد آيد و با آن نغمات و بران هيأت بتجويف گوش اندر آيد و هوا كه زاندرون گوش است هم بر آن هيأت بجنباند .
و اين هواء زاندرونى را با عصب حس مماس است و مصادمت افتد ، بدين سبب آواز و نغمات حروف ادراك افتد .
پس واجب كند كه سبب اين عارض حركت هواء زاندرونى باشد و محرّك آن بخارى بود .
و بعضى مردمان كه دماغ ايشان صافى و حس سمع و شمّ ايشان قوى باشد ، پيوسته بسبب حركة آهسته كه هواء زاندرونى باشد ، از حركتهاء قوتهاء بدنى و نفسانى يا از حركت بخار اندك اندر گوش خويش ، آواز دروغين يابند و بويهاء ضعيف و آن را ذكاء الحس گويند تا يكى سبب از اسباب طنين ، ذكاء الحس است و سبب ديگر ضعف قوت است .
و حال خداوند