الأغراض الطبية والمباحث العلائية ( فارسى ) — الصفحة ٣١١
يك نوع آنست كه برد گويند
نبايد كشيد تا چشم از ميل اول آسوده نشود ، ميل دوم نشايد كشيد .
و آنجا كه رمد با ضربان و درد صعب باشد جز داروى نرم ، نبايد كشيد .
و امّا تدبير صواب آنست كه چشم را از دود و گرد ، و هواء گرم و سرد نگاه دارند .
و از گريستن بسيار و نگريدن اندر چيزهاء درفشان و نقشهاء خرد و خطهاى باريك صيانت كنند ، الّا گاه‌گاه بر سبيل رياضت . و از مستلقى خفتن و از مستى متواتر و از طعام و شراب بدگوار و از هر چه بخار آن بدماغ برآيد ، و از چيزهاء تيز چون گندنا و سير و پياز پرهيز كنند و طبع نرم دارند .
و گرمابهء بسيار و رگ زدن و حجامت كردن بسيار و خفتن بسيار و بىخوابى بسيار و نمك بسيار خوردن و سركهء بسيار خوردن ، و بر امتلا خفتن و شب طعام خوردن و جماع بسيار ، و شراب تيره و هر چه فم معده را برنجاند ، چشم را زيان دارد .
باذروج و شبت و كوك و زيتون زيان دارد . و كرنب و عدس و باقلى و سير و آنچه از آن سازند زيان دارد . و بر گذر باد نشستن و اندر برف نگريدن اندر صحراها ، و اندر چشمهء آفتاب نگاه كردن و اندر چيزهاء درفشان نگرستن ، چشم را ضعيف كند .
دارچينى خوردن و اندر چشم كشيدن و ايارج فيقرا و اطريفل كوچك به كار داشتن سود دارد .
و برود رمّان كشيدن سود دارد .
و اندر آب صافى چشم باز كردن سود دارد .
و سرمه و توتيا به آب باديان و آب مرزنگوش پرورده اندر كشيدن سود دارد . و الله اعلم .
باب دوم از گفتار دوم از كتاب معالجات اندر بيماريها كه اندر پلك چشم افتد بخاصّه
باب دوم از گفتار دوم از كتاب معالجات اندر بيماريها كه اندر پلك چشم افتد بخاصّه
بيماريها كه اندر پلك چشم افتد بيست و نه بيمارى است ليكن از جملهء بيست و نه ، ده بيمارى است كه خاصه پلك چشم است و باقى اندر پلك و ديگر اندامها نيز افتد .
امّا آنچ از جملهء ده بيمارى كه خاصّهء پلك چشم است :
يك نوع آنست كه برد گويند
يك نوع آنست كه برد گويند
و برد ، رطوبتى است غليظ كه اندر پلك چشم گرد آيد و بفسرد همچون تذرك .
علاج آن ، بيرزد يا اشق يا سكبينج يا حلتيت به سركه ترش حل كنند و بر آن موضع نهند .
و اگر تحليل نپذيرد ، پلك را از پهنا بشكافند