الأغراض الطبية والمباحث العلائية ( فارسى ) — الصفحة ١٨٧

باب دوم از جزو سيم از گفتار چهاردهم اندر نشانهاء بد كه نشان نااميدى باشد

سيلان رطوبتى يا سيلان ريمى باشد از گوش يا بينى يا از پس گوش خراجى پديد آيد ، خاصه پس از بيست روز ، و از پس آن رعاف نباشد اعنى از پس بيست روز .

و بيشتر چنان باشد كه اندر ابتداء بيمارى صداعى پديد آيد ، روز چهارم و پنجم صعب شود و هفتم زايل شود .

و اگر اندر روز سوم آغاز كند ، روز پنجم صعب شود و روز نهم گر يازدهم زايل شود . و اگر روز پنجم آغاز كند روز چهاردهم زايل شود .

سيم ، آنكه از احوال حاستها جويند ، چنان كه اگر بيمار چيزى نبيند و نشنود و روشنايى نخواهد و رمدى و صداعى نباشد از آن جمله باشد كه بقراط مهلك گويد ، نشان ضعيفى روح نفسانى و باطل شدن قوت حس باشد .

و اگر دست پيش روى مىآرد برسان آنكه مگس گيرند يا زئبر از جامه مىچيند يا كاه از ديوار مىكند از آن نوع باشد كه بقراط ردى گويد .

و اگر اين حال پيوسته گردد و دايم باشد و قوت ضعيف باشد ، مهلك باشد .

و اگر خيالى بيند كه قصد او مىكند و از آن مىترسد ، علامت خلط سودايى سوخته باشد اندر دماغ .

و اگر اندر ميان تب مىپندارد كه برف بر وى مىبارد يا اندر ميان برف است ، علامت بسيارى خلط خام باشد .

چهارم ، از هيئت چشم جويند ، چنان كه اگر چشم فراز كند سپيدى چشم پديد آيد و عادت او در درستى اين نباشد ، علامت ضعيفى عضلهاء چشم باشد .

و تنجيده شدن چشم ، علامت تشنّج باشد يا علامت ضعيفى عضلهء چشم .

يا يك چشم از ديگر چشم كوچك‌تر شدن ، علامت باطل شدن قوت چشم باشد .

سرخى چشم علامت بسيارى ماده باشد اندر دماغ يا علامت آماس .

احول شدن چشم علامت تشنج باشد و اگر اختلاط عقل نباشد ، تشنج اندر عضلهاء چشم باشد ، خاصه اشك از يك چشم علامت ضعيفى قوت ماسكه دماغ باشد ، خاصه اگر علامتى نيك از علامتهاء رعاف نباشد .

بيرون خاستن چشم اندر بيمارى حاده بىسببى ظاهر ، علامت بسيارى نزله باشد ، و بسيارى ماده اندر دماغ ، يا علامت ورم دماغ باشد .

و هر گاه كه چشم گشاده بماند ، چنان كه اگر انگشت بوى نزديك برند ، برهم نزند ، قاتل باشد .

گرد آمدن رَمَص اندك اندك تا بسيار