الأغراض الطبية والمباحث العلائية ( فارسى ) — الصفحة ١٨٦

باب دوم از جزو سيم از گفتار چهاردهم اندر نشانهاء بد كه نشان نااميدى باشد

گوش زايل گردد . و درد چشم باسهال صفرا زايل شود ، و استسقا باسهال رطوبت زايل گردد .

نهم ، از حال بول بايد جست و اين‌چنان باشد كه اگر بول ترنجى باشد و اندر ميان آب ، غمامهء باشد معلق و خملهاء آن ميل سوى زير دارد ، نشان سلامت باشد و نشان ابتداء نضج .

و اگر اندر بن قاروره ثفلى باشد سپيد و هموار ، نشان تمامى نضج باشد .

و نيكويى لون بول و رسوب نيك اندر تبها و بيماريهاء احشا و آماسها نشان خير باشد ، و اندر بيمارى دماغى با آن نشانها ، سلامت دماغ بايد تا اميدوارى باشد .

باب دوم از جزو سيم از گفتار چهاردهم اندر نشانهاء بد كه نشان نااميدى باشد

باب دوم از جزو سيم از گفتار چهاردهم اندر نشانهاء بد كه نشان نااميدى باشد

نشانهاء بد بسيار است و بقراط هر نشانى را كه بغايت بد باشد ، اندر بعضى جايها مهلك گويد و اندر بعضى قاتل گويد ، و اندر بعضى جايها گويد ، الموت قريب ، و آن را كه دون او باشد گويد مذموم جدّا ، و آنچه دون او باشد ، گاهى مذموم گويد و گاهى ردى .

و آنجا كه نشانهاء بد ، يكى باشد يا دو و هيچ نشان نيك با آن نباشد ، سخت بد باشد و بهترين نشانها قوت است .

و از نشانهاء بد :

يكى ، آنست كه از سحنه جويند ، و اين‌چنان باشد كه چشم دور اندر شود و بينى تيز و گوش سرد و نرمهء گوش باز گردد و پوست پيشانى كشيده شود و رنگ روى سبز گردد يا زرد يا سياه و چون غبارى بر روى پديد آيد ، و رونق و تازگى زندگى نماند ، مرگ نزديك باشد .

و سبب اين حالها قوت حرارت غريب ، و ضعف حرارت غريزى باشد ، از بهر آنكه چشم و گوشت صدغ ترست و نازك و گوشت پيشانى و بينى اندك است ، حرارت غريب اندر بن گوشتها زود اثر كند و آن را بگدازد و روح نيز با آن گوشتها و تريها تحليل پذيرد و سحنه متغير شود و گوش و بينى و اطراف سرد شود .

دوم ، آنكه از احوال سر جويد و اين‌چنان باشد كه اگر قوت ضعيف باشد و بيمارى گرم باشد و با صداع ، علامتى بد ظاهر شود ، بيمارى قتّال باشد .

و اگر علامتى بد نباشد و اندر پيشانى و صدغ ، گرانى باشد و بيمار جوان باشد ، توقع كند كه روز هفتم رعاف كند ، و اگر رعاف نكند ، توقع كند كه پس از آن ،