الأغراض الطبية والمباحث العلائية ( فارسى ) — الصفحة ١٦٥

باب هشتم از گفتار دوازدهم از بخش اول اندر اسباب نرم‌كننده

دوم ، بىخوابى بافراط .

سوم ، استفراغ بافراط و مجامعت بسيار و نايافتن غذا .

چهارم ، داروها و غذاهاى خشك .

پنجم ، خشم بافراط .

ششم ، انديشه بسيار .

هفتم ، سرماء سخت كه باندامها رسد و بسبب سوء المزاج سرد قوت اندامها را از غذا كشيدن و پروريدن باز دارد .

هشتم ، غسل كردن بآبهاء قابض .

نهم ، سدّه كه منفذ غذا بسته دارد .

دهم ، ضمادهاء گرم گدازنده و تحليل‌كننده .

يازدهم ، درنگ بسيار اندر گرمابه و عرق بسيار آوردن .

باب ششم از گفتار دوازدهم از بخش اول اندر اسباب سدّه و احوال آن

باب ششم از گفتار دوازدهم از بخش اول اندر اسباب سدّه و احوال آن

اسباب سدّه ، هفت چيز است :

يكى ، تولد سنگ اندر مجرى بول .

دوم ، فسرده شدن خون بر سر جراحت .

سوم ، ملتحم شدن ريشى و جراحتى ، و گوشتى فزونى رستن .

چهارم ، ثولولى اندر منفذ پديد آمدن .

پنجم ، اندر نزديكى منفذى آماسى پديد آمدن و منفذ را تنگ كردن .

ششم ، داروهاء گرم بر عضوى ضماد كردن .

هفتم ، غبارى بر بشره گرد آمدن و مسام را بسته كردن .

هشتم ، غذاهاء لزج و مغرى خوردن ، چون پنير و نان ميده و حلوا كه در وى نشاسته باشد ، و چون هريسه و پايجه و مانند اين ، خاصه كه از پس غذاها در گرمابه شوند . و الله اعلم .

باب هفتم از گفتار دوازدهم اندر اسباب گشادن سدّه و مسام

باب هفتم از گفتار دوازدهم اندر اسباب گشادن سدّه و مسام

اسباب گشادن سدّه و مسام ، سه نوع است :

يكى ، داروهاء گشاينده به كار داشتن .

دوم ، داروها كه رگها و اندامها را نرم كند به كار داشتن .

سوم ، نفس باز كشيدن و خويشتن فرو گرفتن .

باب هشتم از گفتار دوازدهم از بخش اول اندر اسباب نرم‌كننده

باب هشتم از گفتار دوازدهم از بخش اول اندر اسباب نرم‌كننده

اسباب نرمى ، سه نوع است :

يكى ، به كار داشتن چيزهاى نرم و لزج چون لعابها و كثيرا و مانند آن .