الأغراض الطبية والمباحث العلائية ( فارسى ) — الصفحة ١٥٠
باب پانزدهم از گفتار هشتم از بخش اول اندر دلايل رنگ رسوب
اينجا بحثى كرده شود تا چرا گدازش پيه همچون آب زرد باشد ، و سبب آن جستن ، بدان مىبايد كه بعضى گدازش گوشت تازه و نازك است اجزاء صفرا با وى آميخته ، از بهر آنكه حرارت صفرا است كه عضوى را بتواند گداخت و اين درفشانى و رونق لون جز ماده صفرا را نيست .
شعرى ، بعضى سپيد باشد و بعضى سرخ و تولد آن از رطوبتى باشد كه اندر مجريهاء باريك ، خشك و غليظ گردد و بر شكل موى ، بسته شود .
و بسيار باشد كه درازاى آن بدستى باشد ، و گفتهاند تولد آن اندر گرده باشد .
جالينوس مىگويد از آن هيچ باك نيست .
رملى ، نشان تولد سنگ و ريگ باشد اندر گرده و مثانه ، آنچه از گرده باشد ، سرخ باشد ، و آنچه از مثانه باشد ، سپيد يا اغبر .
رمادى ، نشان بلغم غليظ باشد كه اندر عضوى بماند و محتقن شود و ترى آن تحليل پذيرد و باقى همچون اجزاء خاك سوخته ، از هم جدا مىشود و بسبب درازى مدت ، رنگ آن گشته باشد .
دموى ، هرگاه كه خون با بول آميخته باشد ، نشان ضعيفى جگر باشد و اگر آميخته نباشد و گاهى بيشتر باشد و گاهى كمتر ، نشان ريگ گرده باشد يا نشان خدشى اندر مجرى بول .
و اگر بول جدا باشد و خون جدا ، خدش اندر مثانه باشد .
و هرگاه كه اندر بول مطحول پارهاء خون بسته آيد ، سپرز بدان پاك شود .
رسوب عجينى پارهء خمير ، دليل ضعف معده و ناگواريدن طعام باشد و بسيار باشد كه سبب آن بسيار خوردن شير و پنير و مانند آن باشد .
باب چهاردهم از گفتار هشتم از بخش اول اندر بسيارى رسوب و احوال آن
باب چهاردهم از گفتار هشتم از بخش اول اندر بسيارى رسوب و احوال آن
رسوب اندر بول زنان بسيارتر باشد و رنگ اندكتر و بسيارى رسوب پس از نضج نشان زايل شدن علت باشد .
و اگر رسوب نيك بسيارتر از آن باشد از آنكه بدان شخص لايق باشد ، نشان بسيارى فضله باشد اندر تن و نشان حاجتمندى باستفراغ .
باب پانزدهم از گفتار هشتم از بخش اول اندر دلايل رنگ رسوب
باب پانزدهم از گفتار هشتم از بخش اول اندر دلايل رنگ رسوب
دلايل رنگ رسوب همچون دلايل رنگ بول باشد .
اما دلالت رسوب سياه بر بدى حال بيمار ، سخت قوى باشد ، مگر آنكه بحران