اتركنامه ( تاريخ جامع قوچان ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٣٥
اهميت علمى منطقهء خبوشان
آنها كه مقيم آستان تو زيند * كى مرده شوند چون به جان تو زيند
از آب حيات خوردنى نتوان زيست * كز آتش عشق دوستان تو زيند
* * *
اين عشق كه اشك رخ من زرد كند * گرمم بگرفت تا دلم سرد كند
زين بيش به درد خود شكايت نكنم * ترسم كه ز درد من دلت درد كند
در تذكرهء نتايج الافكار تأليف محمد قدرت اللّه گوپاموى هندى « 1 » نوشته شده است :
صاعد مصاعد نكته‌دانى زين الدين صاعد خبوشانى كه خازن سركار سلطان اسكندر بوده و در فكر سخن طبع شايسته و فهم و فراست بايسته داشت و اوسط 850 مائه تاسع در ماوراء النهر دار فانى را گذاشت .
اين رباعى از كلامش به نظر رسيد :
اين عشق كه اشك سرخ و رخ زرد كند * گرمم بگرفت تا دمم سرد كند
زين بيش ز درد خود حكايت نكنم * ترسم كه ز درد من دلت درد كند
13 . شيخ حاج محمد قوچانى ، از اكابر عرفا كه در سال 897 ق . مىزيسته است . شيخ عماد الدين فضل اللّه و الهى برزش‌آبادى و شيخ على خواجه شوقى از شعراى قرن هشتم از مريدان شيخ حاج محمد قوچانى بوده‌اند . « 2 »
14 . عبد اللّه هاتفى خبوشانى متوفى 927 ق . شاعر ، تمرنامه يا ظفرنامه يكى از مثنويهاى خمسه عبد اللّه هاتفى خبوشانى جامى ( خواهرزاده احمد جامى از عرفاى قرن پنجم ) درگذشته به سال 927 است كه در هرات مدفون است . نزديك به 656 ، 4 بيت دارد . « 3 »
15 . مولانا شوقى خبوشانى ، به تيرگى اوقات صرف مىكرد . اين رباعى از اوست . « 4 »
جانا همه از تو تند خويى آيد * وز بوى تو بوى فتنه جويى آيد
گفتى كه ز من وفا نيايد هرگز * باللّه كه از تو هرچه گويى آيد
( 1 ) . محمد قدرت اللّه گوپاموى ، تذكرهء نتايج الافكار ، چاپ بمبئى ، 1336 ش ، ص 408 . ( 2 ) . نفيسى ، سعيد . تاريخ نظم و نثر در ايران ، تهران ، 1344 ، ص 434 . ( 3 ) . دهخدا ، على اكبر . لغت‌نامه ، ( ه - هيميا ) ، زير نظر دكتر محمد معين ، تهران ، 1341 ، ص 32 . ( 4 ) . سام ميرزا صفوى ، تذكرهء تحفهء سامى ، به تصحيح ركن الدين همايون فرخ ، تهران ، علمى ، [ بى تا ] ص 319 - 320 .