اتركنامه ( تاريخ جامع قوچان ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٠
آشاك يا آرسكا
گرديد و ظاهرا ارساسيس در شهرى به نام آساك كه در نزديكى قوچان در وادى رود اترك واقع بود تاج شاهى بر سر نهاد . « 1 »
« . . . هوفمان حدس زده است كه آتش جاودانى شهر آساك در ايالت آستائوين « 2 » كه ارشك مؤسس سلسله اشكانى در حضور آن به تخت شاهى نشست نسبتى با آتش آذر برزين مهر دارد ، زيرا امكان اين آتش در عهد ساسانيان نزديك شهر آساك بوده است . . . » « 3 »
آشاك يا آرسكا
آشاك يا آرسكا
مرحوم پيرنيا در كتاب ايران قديم مىنويسد : « . . . در باب وجه تسميهء اشكانيان بعضى بر اين عقيدهاند كه محل اقامت خانوادهء اشكانى در « آساك » بوده و اين اسم از اسم محل مزبور آمده ( آساك را با قوچان حاليه تطبيق مىكنند ) . ظن قوى اين است كه اشكانيان خود را ارشك ناميدهاند تا نسبت اين سلسله را به اردشير دوم هخامنشى كه نيز نامش ارشك بوده برسانند و بعدها ارشكان ، اشكان شده . » « 4 »
امير توكل كامبوزيا دانشمند فقيد و محقق معاصر ، ابرمردى كه دانشمندان غرب و شرق بارها به ديدار او شتافته و دربارهء تاريخ كهن با او به بحث و مشورت نشستهاند ، دربارهء نام و مردم قوچان مىنويسد :
« . . . به نظر بنده ايرانيان كه وارد شدند قاعدتا بر دو مردم استيلا يافتند . مردم اول كسانى بودند كه به نام « كوشش » بايد خواند . ما به اسامى كاشان ، قوچان ، هندوكش نظرى
( 1 ) . دوبواز ، نيلسون . تاريخ سياسى پارت ( اشكانيان ) ، ترجمهء على اصغر حكمت ، تهران [ ابن سينا ، فرانكلين ] ، 1342 ، ص 8 . ( 2 ) . . Astaoue ? ne ( 3 ) . آرتور كريستن سن ، ايران در زمان ساسانيان ، ترجمهء رشيد ياسمى ، تهران ، ص 188 . ( 4 ) . پيرنيا ، حسن . ( مشير الدوله ) ايران قديم يا تاريخ مختصر ايران تا انقراض ساسانيان ، تهران ، 1308 ، 1310 ، ص 122 .