اتركنامه ( تاريخ جامع قوچان ) ( فارسى ) — الصفحة ٢١
مقدمهء چاپ اول
مقدمهء چاپ اول
مقدمهء چاپ اول
در پهنهء فراخ دشت « استاونا » يا « استوا » مركز خبوشان قديم ، كمانداران و چابك‌سواران تيزتك پارتى ، سرانجام امپراتورى مقتدر « يوئه - چرى » را كه تاريخ به نام كوشانيان از ايشان ياد مىكند تأسيس كردند . « 1 » دولتى كه به سخن دياكونوف - محقق شوروى ، در تاريخ آسيا نقش بزرگى را ايفا كرد . « 2 »
وقتى به دوران باستانى اين قوم بنگريم ، صلابت و درخشندگى آن - كهن‌نامه‌اى را براى ما بازگو مىكند كه سرانجام آن ايجاد شهر قوچان كنونى با اسامى : « اساآك » يا « آرسكا » ست كه درواقع يادگار دو هزار ساله همان قوم به شمار مىآيد . « 3 »
شگفتىزاست كه دگرگونيهاى اين شهر با همهء تحول و تحرك تاريخ و مردمانش ، در غبار حوادث زمان مدفون مانده و اگر هم ردپايى از آن همه آوازه ديده شود ، در تاريخ و آثار بيگانگان است . به قول فردوسى :
چه كوتاه شد شاخ و هم بيخشان * نگويد جهان ديده تاريخشان
از ايشان بجز نام نشنيده‌ام * نه در نامهء خسروان ديده‌ام
متجاوز از سى سال است كه نگارنده با شوقى سرشار و تلاشى بىوقفه در
( 1 ) . دياكونوف ، اشكانيان ، ترجمهء كريم كشاورز ، ص 32 . ( 2 ) . همان . ( 3 ) . مشكور ، محمد جواد . پارتها يا پهلويان قديم .