ارشاد در معرفت و وعظ و اخلاق ( فارسى ) — الصفحة ٠.٨٣
الف : به نسخه‌هاى خطّى كه مراجعه شد :
- در مورد ابليس ، در بعضى جا ( ولى نه در همه جا ) ذكر او با نفرين « عليه‌اللّعنه » (
b
158 ) آمده است .
مقايسهء خصوصيات املائى نسخه‌هاى
T
و
P
- در نسخهء
T
عبارتى بدين املاء آمده است : « درويش آن‌گاه خورد كه بيابد و توانگر چندان خورد كه ببايد و جوان مرد چندان خورد كه بگزايد . » (
a
166 ) ؛ همين عبارت در نسخهء
P
بدين املاء آمده است : « درويش چندان خورد كه بيابد و توانگر چندان خرد كه ببايد و جوان مرد چندان خرد كه به كار آيد . » در نسخهء
a
20 /
P
اوّلين « خورد » در حاشيه اضافه شده است ، ولى بار دوّم و سوّم « خورد » به صورت « خرد » آمده كه براى اين مفهوم نادر است . در صورتى كه در همان برگ در سطر ما بعد ، « خورد » با تحرير رايج ضبط شده است . در برگ
b
20 ، س 2 نيز « به خرد » به جاى « بخورد » نوشته است .
- در
a
13 /
T
« خورد » به معنى كوچك آمده ، اما در
b
15 /
p
به صورت « خرد » . در تصحيح متن املاء نسخهء
T
را ترجيح داده‌ايم .
- در هر دو نسخه « كرا » بوده كه در تصحيح به « كه را » تبديل شده است .
ب : نسخه‌هاى خطّى چين دكتر مظفر بختيار استاد ايرانى فرصتى داشت تا در حين مأموريت در دانشگاه پكن ، در سال 1993 ، نسخه‌هاى خطّى اسلامى در چين را بررسى كند و به ما بشناساند . در ضمن معرّفى نسخه‌هاى دانشگاه پكن مىگويد كه نسخه‌هاى متعدد كتاب ارشاد نزد
- بهارستان ، تهران سال پنجم ، شمارهء اوّل و دوّم ، دفتر 9 - 10 ، 1383 ش / 2004 - 2005 م ، ص 93 - 110 كه چطور كاتبان و نسّاخان دورهء صفويه در هنگام تحرير نسخه‌هاى آثار عطّار نيشابورى در عناوين خلفاى راشدين و نعت و منقبت آنها تصرّفاتى كرده‌اند . دامنهء اين‌گونه مباحث را مىتوان گسترده‌تر كرد و فهرستى از كلمات احترام‌آميز براى يك شخصيت در نسخه‌ها در طول تاريخ در شبكه‌ها و حوزه‌هاى مختلف كتابت و كتاب‌نويسى تهيّه كرد .