ارشاد در معرفت و وعظ و اخلاق ( فارسى ) — الصفحة ٠.٧٤
الف : به نسخه‌هاى خطّى كه مراجعه شد :
خوار بمعنى رسوا ،
a
64 ؛ خذمت ( به جاى خدمت )
b
163 خسپد
b
7 ؛ خشنودى
a
132 ( بدون اعراب ) به جاى خوشنودى ؛ سپارد (
b
8 ) ؛ شنوم (
a
19 ) ؛ گذاره
a
131 ؛ گرايستن (
a
5 ) ؛ گروش (
b
5 ) .
- در كتابت بسيارى از آيات قرآنى كاتب را سهو قلم واقع شده است . به گمانم كاتب نسخه ، حافظ قرآن مجيد بوده و به حافظهء خود اعتماد كرده و آيات را اشتباه كتابت كرده است .
- « خاستن » به معنى بلند شدن را « خواستن » (
b
/
a
134 ) كتابت كرده ، نيز : « برخواستن » (
b
95 ) به جاى « برخاستن » .
- « دوست‌تر » را همه جا با تخفيف تاء « دوستر » (
b
120 ،
b
126 ) مىنويسد .
- « ى » را به جاى كسره كتابت كرده است : « هيچ هنرى وى را نام هنر ننهند » . (
a
89 )
- تخفيف ياء در اتّصال حرف « مآزماى » (
a
103 ) به جاى ميازماى .
2 - نسخهء پاكستان ، با نشانهء
P
( نسخهء بدل ) در گنجينهء مفتى « 1 » ، آرشيو ملّى پاكستان ، اسلام‌آباد ، شمارهء : اسلام / 492 ، به خط معمولى نستعليق ريز ، در ماه شعبان 1022 ه كتابت شده است ، بدون نام كاتب و محل كتابت ، 63 برگ . ترقيمه بدين عبارت است : « تمت تم تحريرا فى شعبان المعظم سنه 1022 . » كاتب نسخه - كه شايد اهل مناطق افغانستان امروزى يا مناطق وراى آن بوده - معيارى واحد را در كتابت را رعايت نكرده است . يك كسى - غير از كاتب نسخهء اصلى - نسخه را
( 1 ) . گنجينهء مفتى متعلق به خانواده‌اى اهل علم و كتاب‌دوست است كه نسل به نسل تشكيل‌دهندهء كتابخانه‌اى مملوّ از كتب خطّى و چاپى در قصبه‌اى تاريخى به نام بهيره ، ضلع سرگودها ، پاكستان بوده است . يكى از افراد اين خانواده مرحوم فضل عظيم مفتى ( م : 1949 م ) بيشترين نسخه‌هاى خطّى اين كتابخانه را جمع آورد و اخيرا نوهء او آقاى لطف اللّه مفتى معاون پيشين وزير امور مذهبى و اقليّت‌ها اين اندوختهء گران بهاى قرنها را به منظور حفاظت ، به آرشيو ملّى پاكستان سپرده است . نسخه‌هاى خطّى فارسى اين گنجينه را در تابستان 1382 ش فهرست كرده‌ام كه هم اكنون از سوى ميراث مكتوب ، تهران آمادهء چاپ و نشر است . دكتر احمد خان نسخه‌هاى عربى را فهرست‌نويسى كرده است كه آن نيز در پاكستان چاپ خواهد شد .