ارشاد در معرفت و وعظ و اخلاق ( فارسى ) — الصفحة ٠.٦١
ساختن افعال / صرف افعال
« چرا نمىزيى كه پسند مولى است . » (
b
40 /
T
)
فعل نهى با « م » :
مخور ، مده ، مفرماييد ، مفريباد مزن .
تأخير حرف نفى بعد از « مى » :
« دعا مىتواند كرد و اجابت مىنيايد . » (
b
138 /
T
)
« أ فلا تبصرون : خود مىنه بنگريد . » (
b
143 /
T
)
« ى » استمرار ( به جاى « مى » ) :
« به روزگار پيشين كسى كه به طلب علم رفتى و پيشه‌اى نداشتى ، او را علم نياموختندى و چنين گفتندى كه چون پيشه ندانى به طمّاعى و حرامى افتى . » (
b
27 /
T
)
فعل استمرار با آوردن « مى » بر سر فعل :
« خود مىنه بنگريد . » (
b
143 /
T
) ؛
« آنجا كه كار مىكردم . » (
a
167 /
T
)
وجه شرطى با افزودن « ى » در آخر فعل ماضى :
« اگر لختى نان شما را دادمى ، قوّت نيافتمى و در كار تقصير افتادى . » (
a
167 /
T
) ؛ « اگر مولى عزّ و جلّ همگان را روزى بىرنج كسب رسانيدى به فتنه‌ها افتادندى . » (
a
101 /
T
) ؛ « اگر غم روزى از دل بندگان خود برداشتمى مرا فراموش كردندى . » (
a
105 /
T
)
وجه شرطى با افزودن « ى » در آخر فعل مضارع :
« اگر عقلش قوّت داردى . » (
b
105 /
T
)
وجه شرطى با فعل‌هاى مضارع و گذشته در يك جا :
« اگر اهل علم علم خويش را حرمت دارندى بر اهل زمانهء خويش مهترى كردندى . » (
b
87 /
T
)
وجه شرطى به مفهوم تمنايى :
« روزى جوانى شگرف از پيش رسول . . . بگذشت ؛ ياران گفتند : شگرف جوانى است ! اگر [ : كاش ] به غزو مشغول استى [ : بودى ] . » (
b
99 /
T
)
وجه تمنايى با افزودن « ى » در آخر فعل مضارع :