ارشاد در معرفت و وعظ و اخلاق ( فارسى ) — الصفحة ٠.٤١

پارسىگرايى مؤلف

- « خواجه امام ابو القاسم كرابيسى . . . روايت كردى از خواجه ابو بكر ورّاق ترمذى . » (

b

3 /

T

)

- « خواجه امام ابو القاسم كرابيسى . . . روايت كردى از خواجه ابو بكر واسطى . » (

b

3 /

T

)

استفاده از مثال‌ها

استفاده از مثال‌ها

مؤلف براى توضيح مطالب از تمثيل‌ها نيز استفاده كرده است . ( ر . ك : فهرست تمثيلات در خاتمهء كتاب ) .

استعمال « و اللّه اعلم »

استعمال « و اللّه اعلم »

مؤلف در موارد متعدد به ويژه در مواردى كه اخبار و اقوال و احاديث را معنى و تفسير مىكند ، جملهء معترضه « و اللّه اعلم » بسيار مىآورد :

- « اصل عقل - و اللّه اعلم - روح است . » (

a

4 /

T

)

- « معنى آن بود - و اللّه اعلم - كه . . . . » (

b

،

a

11 /

T

)

پارسىگرايى مؤلف

پارسىگرايى مؤلف

عادت مؤلف بر اين است كه هرجا در كتاب آيات ، احاديث ، اخبار ، اشعار و اصطلاحات عرفانى و فقهى را به تازى مىآورد ، بىدرنگ آنها را به فارسى ترجمه مىكند . مؤلف معمولا عبارات تازى را لفظ به لفظ ترجمه كرده كه اغلب خوشايند است .

پارسىگرايى مؤلف از سطر سطر كتاب پيدا است . گويا او در ذهن خود يقين داشته كه مخاطبان بىواسطهء او ، مردم فارسى زبان سمرقند يا ماوراءالنّهراند ، لذا مفاهيمى كه به زبان تازى به ميان مىآيد ، حتما بايد به زبان مادرى مخاطبان برگردانده شود . هانرى دوفوشه كور عقيده دارد كه با تأليف اندرزنامه‌هايى در قرن 5 - 6 ه يك نوع ادبياتى در زمينهء دينى شكل گرفته بود كه مجموعه‌هاى احاديث به تعداد محدود از عربى به فارسى برگردانده شود با شرح فارسى . « 1 » ارشاد را نيز بايد از اين‌گونه اندرزنامه‌ها به شمار آورد .


( 1 ) . اخلاقيات ، 138 ؛ etnarauQ ، sel rus lareneg ucrepA » ، naharaK . A . 55 - 39 . pp ، ( 1955 ) 4 ، acimalsl . aidutS ، « euqimalsi erutarettil alsnad ، shtidah در اين مقالهء توجّه به مجموعه‌هاى چهل حديث شده است .