مجموعه مقالات برگزيده كنگره بزرگداشت آيت الله سيد على آقا قاضى (ره) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٥٢٧
امام خمينى رحمه الله تعالى عليه
نابودشان كند ديده شده است ، آن هم گمراهى است ، بلكه آن گمراهى همراه است با گمراه كردن ، و بيرون رفتن از دين در آن است . ( ملكى تبريزى ، 1370 ج 1 . ص 306 )
امام خمينى رحمه الله تعالى عليه
امام خمينى رحمه الله تعالى عليه
در اين بخش به نظرات حضرت امام رحمه‌الله تعالى كه بواسطه شاگردى در محضر آقا ميرزاجواد ملكى به سلسله مرحوم آخوند همدانى منسوب‌اند ، در باب سفرهاى چهارگانه در سير و سلوك الى اللّه مىپردازيم :
اول : سفر از خلق به سوى حق مقيّديعنى اين‌كه همه حجاب‌هايى كه جنبه اين سويى دارد را از ميان بردارد و جمال حضرت حق را به واسطه ظهور فعلى حق در عالم وجود مشاهده كند و بداند كه اين ظهور فعلى ( عالم مخلوقات ) در حقيقت ، ظهور ذات حق در مراتب هستى است . با اين مشاهده همه خلق را ظهور حضرت حق مىبيند و همه را آيات او مىداند و اين مرحله ، پايان سفر اول او است .
دوم : سفر از حق مقيّد به حق مطلق در اين سفر ، تعيّنات عالم خلقى و هويات وجودى كم‌كم در نظر او مستهلك مىشود و سالك از ظهور فعلى حق عبور كرده و حق تعالى با وحدانيّت بر او تجلّى پيدا مىكند و سالك اشياء را اصلًا نمىبيند و از ذات و صفات و افعال خود فانى مىشود . در اين سفر اگر از انانيّت او چيزى باقى مانده باشد شيطان به صفت ربوبيت بر او ظهور مىكند و موجب صدور « شطح » از او خواهد شد .
بنابراين بايد دانست كه تمام شطحيات كه از افراد صادر مىشود به نقصان سلوك ( رعايت نكردن آداب و رسوم طريقت و شريعت ) و يا به نقصان سالك ( نداشتن ظرفيت وجودى ) بر مىگردد ؛ زيرا در وجود چنين كسانى هنوز از انانيّت بقايايى وجود دارد و به همين دليل اهل سلوك معتقدند كه سالك بايد داراى معلم و رهبر باشد تا بتواند او را نسبت به راه سلوك آگاهى دهد تا از ميان راههاى فراوان سلوك باطنى از جاده رياضات شرعى ( حفظ شريعت ) خارج نشود . پس در اين مرحله اگر عنايت الهى در مقام تقدير استعدادها شامل حال او شده باشد ، خداوند او را از عالم فنا به خويشتن بر مىگرداند و سفر سوم را شروع مىكند .
سوم : سفر از حق به سوى خلق حقّى به واسطه حق در اين سفر ، سالك از حضرت احديت جمعى ( به دست آمده در سفر دوم ) به حضرت اعيان ثابته سفر مىكند . در اين سفر حقايق اشياء و كمالاتشان ، كيفيت ترقّى آن‌ها به مقام نخستين‌شان و نحوه بازگشت آنان به وطن